Ekonomija

PES: URA u septembru odobrila povećanje cijene električne energije

Vlada Crne Gore ne utiče na cijenu električne energije, već je dobro poznato da su Elektroprivreda (EPCG) i operatori prenosnog i distributivnog sistema činioci od značaja za definisanje cijena, saopštili su iz Pokreta Evropa sad (PES).

Prema njihovim riječima, procedura je vrlo jasna: “monopolisti, odnosno CEDIS i Crnogorskog elektroprenosnog sistema (CGES) su pod kontrolom Regulatorne agencije za energetiku i zakonska obaveza pomenutih kompanija je da se obrate Regulatornoj agenciji koja im propisuje (odobrava) regulatorno dozvoljeni prihod, a na bazi zahtjeva kojeg kompanije podnose i obrazlažu”.

Kako su kazali iz PES-a, regulatorno dozvoljeni prihod pokriva troškove poslovanja kompanije, troškove amortizacije i povrata kapitala.

“Kompanija CEDIS se obratila Regulatornoj agenciji još u septembru, dakle u onom mjesecu tokom kojeg je premijer bio predsjednik URA-e, da im se poveća iznos regulatorno dozvoljenog prihoda u odnosu na ono što su prethodno imali. Drugim riječima, u periodu vaše vladavine započinje aktivnost oko povećanja cijene električne energije”, navodi se u saopštenju.

Apsolutno smo uvjereni u profesionalnost Regulatorne agencije, kazali su iz PES-a o dodali da njihova ocjena jeste da zahtjev CEDIS-a ima utemeljenje.

“Agencija je omogućila CEDIS-u povećani regulatorni prihod za 2024. godinu, što bi kao implikaciju moglo imati povećanje cijena usluga CEDIS-a, odnosno uvećanu stavku za potrošnju električne od oko 5.6 odsto. Ovo je prijedlog Agencije. Ipak, CEDIS u finalnom odlučuje da li će iskoristiti ovu mogućnost ili ne. Drugim riječima, ne treba prejudicirati njihovu odluku”, stoji u saopštenju PES-a.

Dodali su da je drugi važan subjekat EPCG.

“Ne postoji nikakvo zakonsko ograničenje kojim Vlada može djelovati i ograničiti proizvođača električne energije da formira cijenu svog proizvoda. Iako je država vlasnik EPCG nemamo pravo uticati na tržižno poslovanje bilo koje kompanije i ugrožavati njenu profitabilnost”, saopšteno je iz Pokreta Evropa sad.

Iz PES-a su kazali da cijeneći ekonomsku situaciju građana će uraditi sve da bilo kakav scenario u vezi potencijalnog poskupljenja stuje ne ugrozi građane, a koja je u velikoj mjeri izazvana, kako su naveli, lošim djelovanjem tokom vladavine URA-e.

“S tim u vezi, vjerujemo da će resorni ministar Mujović vrlo brzo organizovati sastanak sa predstavnicima EPCG oko definisanja cjenovnih paketa, koji će zaštititi sve one koji treba da budu zaštićeni, a opet stvoriti mogućnosti za nova ulaganja u elektroenergetski sistem i stvaranje novih vrijednosti”, navodi se u saopštenju.

Oni su kazali da građani nemaju razloga za brigu.

“Pokazaće se vrlo brzo da li je ova vlast odgovorna i da li domaćinski rukovodi povjerenim resursima. Srećom po ovaj narod, “čudima” URA-e je došao kraj, ali nažalost njihova malicioznost, loša namjera i destruktivnost nemaju granica. Borba da vas osvijestimo i da vam ukažemo na opšte poznate stvari je unaprijed izgubljena”, dodaje se u saopštenju PES-a.

Sledeće

Za Crnu Goru uskoro od EU 413 miliona eura

Ne propustite

Irena Radović kandidat za guvernera CBCG

Reklama

Klikni da ostaviš komentar

Ekonomija

Nova vijest za putnike: Evropska unija ukida naplatu ručnog prtljaga na letovima

Ova promjena cilja na praksu niskobudžetskih avioprevoznika poput Rajanera, Izi Džeta i Viz Era, koji su naplatu prtljaga pretvorili u značajan izvor prihoda.

Nakon više od deset godina pregovora, Evropski parlament i Savjet EU postigli su privremeni dogovor sredinom juna 2026. godine kojim se avioprevoznicima zabranjuje naplaćivanje dodatne naknade za ručni prtljag na letovima unutar Evropske unije ili iz nje, prenosi Mondo.

Prema novim pravilima, svaki putnik imaće pravo besplatno ponijeti dvije stvari:

• Lični predmet (npr. torbicu, ranac ili torbu za laptop) dimenzija do 40x30x15 cm

• Mali kabinski kofer težine do 7 kg

Novi propisi takođe ujednačavaju dosad različita ograničenja veličine i težine između kompanija.

Dodatne pogodnosti za putnike:

• Djeca mlađa od 14 godina moraju besplatno sjedjeti do roditelja.

• Ispravka imena na karti postaje besplatna.

• Aviokompanije više neće moći otkazati povratni let ako putnik ne iskoristi odlazni let.

Mišel O Ler, šef Rajanera, oštro je kritikovao dogovor nazivajući ga „birokratskim glupostima“ i upozoravajući da će cijene karata porasti. Aviokompanije imaju otprilike 12 mjeseci prelaznog perioda, a puna primjena očekuje se oko 2027. godine.

Ova odluka predstavlja veliku pobjedu za putnike koji su se godinama žalili na zbunjujuća pravila i skrivene troškove. Detalji će biti poznati nakon konačnog glasanja.

Ekonomija

Rekordni depoziti u bankama: Građani i firme u Crnoj Gori na računima čuvaju 6,08 milijardi eura

Na kraju 2025. godine ukupni depoziti kreditnih institucija iznosili su 6,083 milijardi eura, što predstavlja povećanje od 235,9 miliona eura ili 4,03 odsto na godišnjem nivou, ističe se u Izvještaju o radu Fonda za zaštitu depozita za 2025. godinu.

„Ukupni depoziti su tokom 2025. godine prosječno mjesečno rasli po stopi od 0,34 odsto, dok su tokom 2024. godine rasli po stopi od 0,55 odsto. Dominantno učešće u ukupnim depozitima na kraju 2025. godine, sa aspekta zaštite depozita, imali su zaštićeni depoziti fizičkih i pravnih lica koji su iznosili 5.372 milijarde eura ili 88,3 odsto ukupnih depozita. Dakle, u strukturi ukupnih depozita 11,7 odsto su depoziti koji nijesu pokriveni sistemom zaštite depozita“, naglašava se u izvještaju.

U izvještaju je precizirano da su zaštićeni depoziti fizičkih lica iznosili 52,31 odsto, a zaštićeni depoziti pravnih lica 35,99 odsto ukupnih depozita, na kraju izvještajnog perioda.

„Na godišnjem nivou, depoziti fizičkih lica ostvarili su rast od 8,08 odsto, dok su depoziti pravnih lica ostvarili rast od 1,71 odsto. U strukturi zaštićenih depozita, 80,15 odsto zaštićenih depozita odnosilo se na rezidente i 19,85 odsto na nerezidente na kraju izvještajnog perioda“, navodi se u izvještaju.

Konstatuje se da su pozitivna kretanja zabilježena u svim kategorijama depozita, pri čemu je kod depozita sa pravom na isplatu ostvaren rast od 3,88 odsto, dok su garantovani depoziti zabilježili dinamičniji rast od 9,24 odsto.

U sistemu je tokom 2025. poslovalo jedanaest kreditnih institucija, od čega osam u većinskom stranom vlasništvu.

Osnovna djelatnost Fonda je da ostvaruje zaštitu depozita u kreditnim institucijama i obavezan je da pri nastanku zaštićenog slučaja vrši isplatu garantovanih depozita, kako je propisano zakonom.

„Zaštićeni slučaj nastaje danom donošenja rješenja o otvaranju stečajnog postupka nad kreditnom institucijom ili donošenja rješenja o nedostupnosti depozita. Kreditne institucije koje imaju dozvolu za rad Centralne banke Crne Gore dužne su da na ime zaštite depozita plaćaju Fondu premije, pod uslovima i na način utvrđen zakonom. Zaštita depozita obuhvata depozite položene kod kreditne institucije prije ili na dan nastanka zaštićenog slučaja“, ističe se u izvještaju.

Počev od 1. januara 2013. godine, Fond vrši isplatu garantovanih depozita do iznosa od 50.000 eura po deponentu, bez obzira na broj i visinu iznosa koje taj deponent posjeduje kod kreditne institucije.

„Zakonom o zaštiti depozita nivo zaštite podignut je do iznosa od 100.000 eura, s tim što će do pristupanja Crne Gore EU, Fond vršiti isplatu garantovanih depozita do iznosa od 50.000 eura po deponentu, bez obzira na broj i visinu iznosa koje taj deponent posjeduje kod kreditne institucije“, pojašnjeno je u izvještaju.

Deponenti Atlas banke i dalje podižu novac

Sedam godina nakon što je Centralna banka Crne Gore oduzela dozvole za rad Atlas banci i Invest banci Montenegro, isplata garantovanih depozita još nije završena. Iako je Fond za zaštitu depozita do kraja 2025. godine isplatio oko 105,9 miliona eura, dio deponenata i dalje nije preuzeo novac koji im pripada.

Prema izvještaju o radu Fonda za zaštitu depozita za 2025. godinu, od pokretanja stečajnih postupaka 2019. godine do kraja prošle godine isplaćeno je 93,97 odsto ukupnih garantovanih depozita za Invest banku Montenegro i Atlas banku. U završnoj fazi procesa, kako se navodi, došlo je do očekivanog usporavanja dinamike isplata, piše bankar.me.

Tokom 2025. godine realizovane su isplate u iznosu od 132.688 eura, dok je na kraju godine ostalo neisplaćeno ukupno 6,79 miliona eura, odnosno 6,03 odsto ukupnog iznosa obaveza.

Ukupni depoziti Invest banke Montenegro u stečaju iznosili su 39,87 miliona eura za 2.981 deponenta, dok su obračunati garantovani depoziti iznosili 22,38 miliona eura za 2.732 deponenta.

Zaključno sa 31. decembrom 2025. godine, deponentima Invest banke Montenegro isplaćeno je 21,93 miliona eura, odnosno 97,97 odsto ukupno obračunatih garantovanih depozita. U 2025. godini nije bilo novih isplata garantovanih depozita za deponente ove banke, što znači da prošle godine nijedan deponent Invest banke nije podigao novac po tom osnovu.

Kod Atlas banke u stečaju, ukupni depoziti iznosili su 186,4 miliona eura za 93.729 deponenata, dok su obračunati garantovani depoziti iznosili 90,32 miliona eura za 90.095 deponenata.

Do kraja 2025. godine deponentima Atlas banke isplaćeno je 83,98 miliona eura, odnosno 92,98 odsto ukupno obračunatih garantovanih depozita. Tokom 2025. godine isplata je nastavljena samo kod Atlas banke u stečaju – novac je preuzelo 16 deponenata, kojima je ukupno isplaćeno 132.688 eura.

Izvor: gradski.me

Ekonomija

Vlada ponovo zakinula građane za jeftinije gorivo

Vlada Crne Gore je ponovo, na telefonskoj sjednici, podigla akcize na benzin i na eurodizel.

Tačnije, akcize na dizel više nijesu nimalo umanjene, dok su akcize na benzin umanjene samo pet odsto. Prije ovog obračuna, akcize na dizel su bile umanjene 15 odsto, a akcize na benzin 25 odsto. Da Vlada nije podigla akcize u ponedjeljak, cijena benzina bila bi niža za 12 centi od trenutne, a eurodizela 10 centi.

Trenutno je cijena eurosupera 95 1,65 eura po litru, a eurosupera 98 je 1,69 eura, dok je dizel 1,66 eura po litru. Da nisu mijenjane akcize iza zatvorenih vrata, benzini bi koštali 1,53 i 1,57 eura, a dizel 1,56 eura po litru. Prije izbijanja sukoba između SAD i Irana cijene benzina su bile 1,40 i 1,43 eura, dok je dizel koštao 1,34 eura po litru. Te cijene su bile na snazi do 9. marta, kada se desio prvi skok cijena izazvan poremećajima na globalnim tržištima, kao posljedica sukoba na Bliskom istoku.

Vlada, koju vodi Milojko Spajić, 23. marta je reagovala sa smanjenjem akciza od 50 odsto na dizel i sa 25 odsto na benzine, što je smanjilo cijene naftnih derivata za oko 26 i 15 centi po litru. Međutim, od druge polovine aprila pa do sada, kad god je cijena naftnih derivata, posebno dizela, trebalo da osjetno pojeftini, Vlada je na predlog Ministarstva finansija (MF) reagovala sa podizanjem akciza na dizel. Akcize na benzine nijesu dirali do ovog ponedjeljka. Gotovo svaki put su akcize podizane, bez ikakve najave i uvijek je javnost o tome obavještavana sat prije stupanja na snagu novih cijena, odnosno u ponedjeljak oko 23 sata.