Zanimljivosti

Naučnici napravili čip od pečuraka

Stručnjaci sa Univerziteta Johanes Kepler u Austriji došli su do ovog otkrića tokom istraživanja fleksibilne elektronike, sa fokusom na održive materijale koji će zameniti nerazgradive.

Prema novom istraživanju, pečurke bi mogle postati biorazgradiva alternativa vrsti plastike koja se koristi u baterijama i kompjuterskim čipovima, što bi olakšalo recikliranje.

Stručnjaci sa Univerziteta Johanes Kepler u Austriji došli su do ovog otkrića tokom istraživanja fleksibilne elektronike, sa fokusom na održive materijale koji će zameniti nerazgradive.

– Do otkrića smo donekle došli pukim slučajem“, rekao je za CNN fizičar Martin Kaltenbruner sa Univerziteta Johanes Kepler.

Naime, tim je u to vreme razmatrao korišćenje materijala dobijenog od pečuraka za upotrebu u drugim oblastima. Međutim, otkrili su da kožica pečurke Ganoderma lucidum može poslužiti kao zamena za bazu koja se koristi u električnim kolima, a koja izoluje i hladi provodne metale. Ova baza je obično napravljena od nerazgradive plastike koja se baca nakon upotrebe.

Može da izdrži temperature veće od 200 stepeni Celzijusa

Naime, primetili su da ova gljiva, koja obično raste na trulim drvećem u Evropi i istočnoj Aziji, ima kompaktnu zaštitnu kožicu od micelijuma, mreže nalik korenu, kojom štiti podlogu na kojoj raste, odnosno drvo.

– Gljivica na taj način sprečava prodor drugih gljivica ili bakterija“, rekao je Kaltenbruner.

Stručnjaci su skinuli tu kožu i osušili je. Posle sušenja bio je nešto slabiji izolator od plastike, ali je ipak ispunjavao svoju funkciju u električnim kolima i mogao je da izdrži temperature veće od 200 stepeni Celzijusa.

– Potpuno se degradira u roku od dve nedelje ili manje“

– Ova koža ima mnoga svojstva koja je izdvajaju od drugih biorazgradivih materijala, ali je najvažnije da se jednostavno uzgaja iz otpadnog drveta i ne zahteva intenzivnu ili skupu obradu“, rekao je Kaltenbruner.

– Naš micelijum može dugo da traje ako se drži na suvom, ali u standardnom kućnom kompostu bi se potpuno raspao u roku od dve nedelje ili manje“, dodao je on.

Iako je rad tima trenutno eksperimentalan i daleko od masovne proizvodnje, istraživači veruju da bi biorazgradiva koža mogla biti održiv alternativni materijal za upotrebu u elektronici koja ne zahteva dugotrajna električna kola.

Istraživanje pod nazivom MycelioTronics: Fungal mycelium skin for sustainable electronics objavljeno je u časopisu Science Advances.

Sledeće

Šljivovica na Uneskovoj listi nematerijalnog kulturnog nasljeđa

Ne propustite

Upecao 30 kilograma tešku zlatnu ribu

Reklama

Klikni da ostaviš komentar

Zanimljivosti

Izabrana najčudnija srpska riječ, a ovo je njeno porijeklo

“Čalabrcnuti” – je navodno najčudnija riječ u srpskom jeziku. Ne po značenju, nego po tome kako zvuči.

Na stranici Dnevna doza pravopisa birala se po zvučnosti najčudnija srpska riječ. Pratioci su predlagali i glasali, a skoro 500 glasova dobila je riječ – “čalabrcnuti”.

“Čalabrcnuti je ujedno i možda najomiljenija srpska riječ, pogotovo u kasnim noćnim satima “, jedan je od komentara.

Međutim, mada svi znaju da to znači pojesti nešto malo, na brzinu – rijetko ko se zapitao kako se došlo do jednog tako zanimljivog izraza.

Porijeklo riječi “čalabrcnuti”

“Čalabrcnuti ili labrcnuti znači prezalogajiti, pojesti nešto malo i na brzinu. Isto tako riječ čalabrčak znači zalogaj, užina”, navodi se na stranici Porijeklo riječi, a dat je i primer: “Čalabrčak dok ne prispije ručak”.

“Prefiks ‘čala’ dolazi od turskog glagola ‘çalmak’ (udariti) i znači ‘udri’, te on opisuje brzinu radnje. Glagol ‘brcnuti’ je u vezi s glagolom ‘brkati’ koji znači prevrtati, preturati; mešati jelo. Glagoli brcnuti i brkati nastali su onomatopejom br-br. Istog porekla su i reči ‘brljati’ (kašikom premetati po činiji), ‘brljav’ (musav), ‘brljotina’, ‘brlog'”, objašnjeno je.

Zanimljivosti

U britanskom zoološkom vrtu rođen narandžasti majmun

Fransin langur je ugrožena vrsta i smatra se da ih u divljini ima oko dvije hiljade jedinki. Prirodno stanište su im Kina i Vijetnam, ali ih ljudi ilegalno love zbog mesa.

Rođenje mladunčeta veoma ugrožene vrste majmuna smatra se tračkom nade da languri opstanu, pa makar i u zoološkom vrtu. Posljednja beba koja je došla na svijet rođena je 1. februara u zoološkom vrtu Vipsnejd i veoma je posebna zbog svoje boje krzna.

Mladunče je rodila desetogodišnja mama Ngujen koja je u vezi sa devetogodišnjim tata Vangom. Iako je beba privukla dosta pažnje, samo još malo će izgledati kao na početku svog života jer će rijetko krzno boje mandarine da mu potamni.

Kako piše Sun, bebe se rađaju sa ovom bojom da bi roditelji lako mogli da uoče svoje mladunce kada se o njima brinu drugi članovi grupe. Tim u zoološkom vrtu Vipsnejd je obaviješten o rođenju od strane uzbuđenog posjetioca, koji je primijetio majku Ngujen kako nosi novorođenče u naručju.

„Oduševljeni smo što imamo bebu fransin langura u našem vrtu”, rekla je Amanda Robinson, rukovodilac odjeljenja za primate u zoološkom vrtu Vipsnejd.

Zanimljivosti

Nestašica kondoma na ZOI, prevencija na prvom mjestu

Olimpijsko selo u Milanu, gde se trenutno održavaju Zimske olimpijske igre, ostalo je bez kondoma samo pet dana nakon početka takmičenja, a poblem je nastao jer su zalihe smanjene sa uobičajenih 300.000 na samo 10.000.

Prema pisanju italijanskih medija, 10.000 kondoma sa logoom Zimskih olimpijskih igara bilo je besplatno podeljeno sportistima u olimpijskom selu u Kortini, ali je nestašica zavladala samo pet dana nakon početka takmičenja.

Kondomi se tradicionalno obezbeđuju sportistima koji borave u olimpijskim selima, i to je praksa koja je prisutna i tokom letnjih i tokom zimskih igrara.

To je prvi put učinjeno 1988. godine na Letnjim igrama u Seulu. Italijanski mediji navode da je na Igrama u Parizu 2024. godine obezbeđeno oko 300.000 kondoma, i da jedan anonimni sportista koji je u to vreme boravio u olimpijskom selu tvrdi da su potrošeni za samo tri dana.

Organizatori Zimskih olimpijskih igara (ZOI) u Milanu i Kortini obećali su će dopuniti zalihe besplatnih kondoma za sportiste nakon što su prve količine u olimpijskim selima neočekivano nestale zbog povećeg interesovanja, saopšteno je iz organizacionog komiteta.