Priroda i društvo

Danas se obelježava Dan sjećanja na srpske žrtve u Drugom svjetskom ratu

Na današnji dan, 21. oktobra 1941. godine, u Kragujevcu i okolini dogodilo se masovno streljanje, jedan od najtragičnijih događaja u okupiranoj Srbiji u Drugom svjetskom ratu.

Njemačka kaznena ekspedicija izvršila je tada masakr, u znak odmazde, nad više hiljada srpskih civila.

U savremenoj Srbiji dan masakra u Kragujevcu 21. oktobar, obelježava se kao Dan sećanja na srpske žrtve u Drugom svetskom ratu.

Srpska pravoslavna crkva kanonizovala je stradalnike i oni su proglašeni za novomučenike.

Povod za streljanje bili su njemački gubici u borbi sa jedinicama pokreta otpora 16. oktobra na putu Kragujevac – Gornji Milanovac, na pola puta između sela Bara i Ljuljaka.

Njemačke trupe su na tom putu dočekane tada u zasedi. Bila je to zajednička zaseda pripadnika NOVJ (partizani) i JVuO (četnici).

Poginulo je 10 nemačkih vojnika, a 26 je ranjeno.

U odluci o streljanju u Kragujevcu i okolini, njemački okupator je primjenio drakonsku odredbu iz naredbe generala Franca Bemea od 10. oktobra, kojom se propisuje streljanje 100 Srba za jednog ubijenog Njemca i 50 za ranjenog.

Akcija odmazde izvedena je 19. oktobra u okolnim selima Maršić, Ilićevo, Grošnica a 21. oktobra u gradu Kragujevcu, delimično i 20. oktobra.

Između ostalih, Njemci su tada uhapsili i odveli na streljanje i đake viših razreda gimnazije, od petog do osmog razreda. U skladu sa naredbom generala Bemea odlučeno je da se s ciljem odmazde strelja 2.300 lica. Naređenje je izdao major Oto Deš, zapovednik 749. puka, čije je središte bilo u Kraljevu.

Naređenje je odatle upućeno majoru Paulu Kenigu u Kragujevac.

Krajskomandant Oto fon Bišofshauzen sugerisao je da su okolna sela, kako se izrazio, ”leglo komunista i bandita”, dok je sam grad Kragujevac bio uglavnom mirna sredina. Otuda su se hapšenja i streljanja dogodila u okolnim selima.

Nije zapravo tačno poznato koliko je ljudi tada uhapšeno, a prema procjenama privedeno je između pet i šest hiljada građana, bez ikakve selekcije.

Uglavnom su hapšeni muškarci starosti između 16 i 60 godina.

Uhapšeni su smješteni u topovske šupe ranijeg artiljerijskog puka “Tanasko Rajić”.

Izvršioci streljanja bili su pripadnici Vermahta, i to Prvog bataljona 724. pešadijskog puka, kao i pripadnici Trećeg bataljona 749. pešadijskog puka.

Prema do sada poznatim podacima, ubijeno je 2.796 osoba, od toga 412 u okolnim selima, ostali u Kragujevcu.

Svake godine u Spomen parku u Šumaricama održava se “Veliki školski čas”, manifestacija kojom se podseća na masakr koji se dogodio u tom gradu oktobra 1941. jedan od najtragičnijih događaja na tlu okupirane Srbije u Drugom svetskom ratu.

Odluka o izgradnji Spomen parka doneta je 1953. godine kao vid sećanja na stradalnike. Te godine prvi put je priređena organizovana komemoracija. Spomen park je potom decenijama dograđivan.

Memorijalni kompleks na kojem se nalazi 30 masovnih grobnica obuhvata prostor površine 352 hektara.

Od 1971. postoji manifestacija “Veliki školski čas”, a od 2012. godine 21. oktobar, dan masakra u Kragujevcu, u Srbiji se obeležava kao Dan sećanja na srpske žrtve u Drugom svetskom ratu.

Sledeće

Meridian kompanija nastavlja da unapređuje školstvo u Crnoj Gori: Ovog puta pomoć je pružena OŠ “Sutjeska” u Podgorici

Ne propustite

Žene neće moći u penziju sa 64 godine

Reklama

Klikni da ostaviš komentar

Priroda i društvo

Rast interesovanja za upis na UCG nastavljen i u drugom roku: Stomatologija, Arhitektura i Menadžment među najtraženijim programima

Rast interesovanja budućih studenata za upis na Univerzitet Crne Gore nastavljeno je i u drugom upisnom roku.

Nakon što je u prvom roku zabilježen značajan rast broja prijava u odnosu na isti period prethodne godine, sa 221 prijavom više, a upisne kvote popunjene na 16 studijskih programa, trend povećanog interesovanja nastavljen je i u drugom roku, u kojem se za studijsku 2026/27. godinu na UCG prijavilo 370 kandidata.

Najveće interesovanje budućih studenata bilo je za studijske programe na kojima je broj prijavljenih kandidata i premašio raspoloživa mjesta. Posebno veliko interesovanje zabilježeno je za Stomatologiju i Menadžment – primijenjene osnovne studije u Bijelom Polju, gdje je broj prijavljenih kandidata bio više nego trostruko veći od broja dostupnih mjesta. Na Glumi je broj prijavljenih kandidata bio više nego dvostruko veći od predviđenog broja mjesta, dok je veći broj prijavljenih u odnosu na raspisane kvote zabilježen i na Arhitekturi, Sociologiji, kao i na novom studijskom programu Tehnološkog fakulteta – Životna sredina i održivi razvoj.

U skladu sa tekstom konkursa, testovi iz dva predmeta od značaja za nastavak obrazovanja za kandidate koji nisu imali eksterni maturski, odnosno stručni ispit, polažu se 8. jula 2026. godine. Raspored termina polaganja predmeta biće istaknut na internet stranicama organizacionih jedinica.

Prijemni ispiti za fakultete i akademije koji ih organizuju, a koji su dodatni uslovi za upis, polažu se prema rasporedu koji će biti istaknuti na internet stranicama organizacionih jedinica, 9. i 10. jula 2026. godine.

Da podsjetimo, prijemni ispiti se polažu za studijske programe Stomatologija, Arhitektura, Fizička kultura i zdravi stilovi života, kao i za stručno-umjetničke studijske programe.

Upis kandidata i izdavanje uvjerenja izvršiće se zaključno sa 16. julom 2026. godine, prema rasporedu organizacionih jedinica.

Priroda i društvo

MSS: Novinari ne mogu biti predmet političkog reciprociteta

Medijski savjet za samoregulaciju: Napad na novinarku je napad na sve novinare u Crnoj Gori

Medijski savjet za samoregulaciju izrazio je ozbiljnu zabrinutost zbog odluke vlasti Republike Srbije da zabrane ulazak novinaru i autoru emisije „Načisto“ Petru Komneniću, ocjenjujući da je neprihvatljivo da profesionalni novinari budu predmet političkog reciprociteta.

U saopštenju navode da je zabrana predstavljena kao recipročna mjera nakon što je Crna Gora zabranila ulazak glavnom i odgovornom uredniku Informera Draganu J. Vučićeviću.

„Ovakav potez nije iznenađenje nakon najava koje je prethodnih dana iznosio predsjednik Srbije Aleksandar Vučić. Međutim, zabrinjava pokušaj da se profesionalni rad jednog novinara dovede u istu ravan sa uređivačkom politikom medija koji je u Crnoj Gori sankcionisan zbog kontinuiranog širenja govora mržnje, vrijeđanja dostojanstva građana i negiranja crnogorskog nacionalnog identiteta“, navodi se u saopštenju.

Iz Medijskog savjeta podsjećaju da je Savjet Agencije za audiovizuelne medijske usluge privremeno zabranio reemitovanje programa Informer TV zbog sadržaja kojima se, kako navode, podstiču mržnja i diskriminacija, te vrijeđaju građani i institucije Crne Gore, dok je zabrana ulaska Draganu J. Vučićeviću uslijedila nakon niza javnih istupa u kojima je koristio uvredljiv i zapaljiv govor prema Crnoj Gori i njenim građanima.

Za razliku od toga, ističu da Petar Komnenić svoju profesionalnu karijeru gradi kroz autorsku emisiju u kojoj postavlja pitanja nosiocima vlasti i drugim društvenim akterima.

„Njegov novinarski stil može biti predmet javne polemike ili kritike, ali ono što se ne može osporiti jeste da njegov rad nije obilježen govorom mržnje, diskriminacijom niti vrijeđanjem bilo kojeg naroda. Upravo zato njegovo poistovjećivanje sa Draganom J. Vučićevićem predstavlja opasan presedan i šalje poruku da profesionalni novinari mogu postati kolateralna šteta političkih obračuna“, poručili su iz Medijskog savjeta.

U saopštenju ukazuju i da odluka dolazi u trenutku kada je u Crnoj Gori otvorena javna rasprava o mogućim promjenama vlasničke strukture kompanije Vijesti, uz brojne spekulacije o interesovanju kompanija bliskih vlastima u Srbiji za ulazak u vlasništvo tog medija.

„Medijski savjet za samoregulaciju ne želi da prejudicira motive niti povezuje ove događaje, ali smatra da ovakav razvoj okolnosti dodatno pojačava zabrinutost za očuvanje medijskog pluralizma, uređivačke nezavisnosti i slobode profesionalnog novinarstva u Crnoj Gori“, navodi se u saopštenju.

Dodaju da profesionalni mediji u regionu godinama rade pod snažnim političkim i ekonomskim pritiscima, te da se novinari suočavaju sa kampanjama diskreditacije, prijetnjama i pokušajima političkog uticaja na uređivačku politiku.

„U takvom ambijentu zabrane ulaska novinarima u druge države predstavljaju dodatni pritisak koji nije u skladu sa demokratskim vrijednostima, slobodom izražavanja i pravom javnosti da bude informisana“, ističe se u saopštenju.

Iz Medijskog savjeta poručuju da politički sporovi između država ne smiju biti prelamani preko leđa profesionalnih novinara.

„Novinari nijesu diplomate, niti predstavnici vlasti, već ljudi čiji je posao da postavljaju pitanja, istražuju i informišu javnost. Zbog toga ne mogu biti predmet političkog reciprociteta, već se državnici i funkcioneri moraju uzdržavati od mjera koje mogu ugroziti slobodu medija i slobodno obavljanje novinarskog posla, jer su nezavisno novinarstvo i sloboda izražavanja temelj svakog demokratskog društva“, zaključuje se u saopštenju.

Na kraju su ocijenili da bi izjednačavanje profesionalnog novinara sa propagandnim tabloidom predstavljalo ozbiljan udar na profesiju.

„Ako se profesionalni novinar može proglasiti ‘recipročnom mjerom’ zbog rada propagandnog tabloida koji je sankcionisan zbog govora mržnje, onda se ne kažnjava novinarstvo – nego profesionalizam“, poručili su iz Medijskog savjeta za samoregulacij

Priroda i društvo

Šaranovića: Počinje kampanja „Živi, ne žuri“

Od 1. jula do 1. oktobra, tokom najintenzivnijeg perioda ljetnje turističke sezone, Ministarstvo unutrašnjih poslova sprovodi nacionalnu preventivno-represivnu kampanju „Živi, ne žuri“, usmjerenu na povećanje bezbjednosti svih učesnika u saobraćaju najavio je ministar unutrašnjih poslova Danilo Šaranović.

Kako je kazao, ove godine uvode drugačiji pristup.

“Za razliku od dosadašnje prakse, građani će biti obavještavani na kojim putnim pravcima će policijski službenici sprovoditi pojačane kontrole saobraćaja. To radimo zato što cilj ove kampanje nije da bilo koga iznenadimo ili kaznimo po svaku cijenu, već da utičemo na promjenu ponašanja, da podstaknemo vozače da uspore, poštuju propise i bezbjedno stignu na svoje odredište”, rekao je Šaranović.

Nažalost, dodaje, podaci opominju da Crna Gora više nema pravo da odlaže odlučne mjere.

“U posljednjih deset godina u saobraćajnim nezgodama život je izgubilo 619 osoba, dok je više od 20.000 ljudi povrijeđeno. Sa stopom smrtnosti koja je višestruko veća od evropskog prosjeka, i dalje se nalazimo među državama sa najnepovoljnijim pokazateljima bezbjednosti saobraćaja”, istakao je Šaranović.

On je podsjetio da je samo tokom 2025. godine u saobraćajnim nezgodama poginulo 67 osoba, a povrijeđeno 3.179.

“Posebno zabrinjava podatak da je u prvih pet mjeseci 2026. godine život izgubilo 30 osoba, dvostruko više nego u istom periodu prošle godine, kada je stradalo 15 lica”, kazao je Šaranović.

Prema njegovim riječima, analize Ministarstva unutrašnjih poslova pokazuju da više od 75 odsto vozača koji su izazvali saobraćajne nezgode sa smrtnim posljedicama predstavljaju višestruke povratnike u činjenju najtežih saobraćajnih prekršaja. To jasno ukazuje da iza najvećeg broja tragedija ne stoji slučajnost, već svjesno i uporno nepoštovanje saobraćajnih propisa.

“Neprilagođena brzina, preticanje na nedozvoljenim mjestima, vožnja pod dejstvom alkohola ili psihoaktivnih supstanci, korišćenje mobilnog telefona tokom vožnje i nekorišćenje sigurnosnog pojasa i dalje predstavljaju najčešće uzroke najtežih saobraćajnih nezgoda”, navodi Šaranović.

Upravo zato će, naglašava on, policija tokom trajanja kampanje svakodnevno sprovoditi pojačane kontrole na najfrekventnijim putnim pravcima i lokacijama koje su analizama prepoznate kao najrizičnije, a javnost će biti blagovremeno informisana o rasporedu kontrola i rezultatima sprovedenih aktivnosti.

“Iako je broj izdatih prekršajnih naloga značajno uvećan, a aktivnosti policijskih službenika dodatno intenzivirane kroz pojačane kontrole i represivne mjere, posljedice u saobraćaju i dalje su ozbiljne, što jasno ukazuje na potrebu za još snažnijim djelovanjem i većom odgovornošću svih učesnika u saobraćaju”, kazao je on,

Šranović je pozvao sve učesnike u saobraćaju da ovu kampanju ne dožive kao upozorenje zbog kazni, već kao podsjećanje da se iza svake statistike krije nečiji život, nečija porodica i nečiji dom koji je ostao bez svog člana.

“Brzina može uštedjeti nekoliko minuta, ali neodgovorna vožnja može oduzeti život. Živi, ne žuri “, zaključio je Šaranović.