Priroda i društvo

CEDEM: Od 2007. podrška DPS-u pala za preko 16%

Od 2011. do danas smanjuje se procenat građana Crne Gore koji kažu da se zemlja kreće pravim putem i povećava procenat onih koji smatraju da se zemlja kreće pogrešnim putem, pokazala je analiza CEDEM-a.

Sa ciljem analize trendova političkog javnog mnjenja, CEDEM je objavio analizu „Gdje je crnogorsko društvo 16 godina od obnove državne nezavisnosti?“ u kojoj se analiziraju trendovi ključnih indikatora koji su informativni u društvenom i političkom smislu, a ne da se, kako navode, sistematski i deskriptivno analiziraju svi podaci kojima raspolažu.

“Od 2011. godine procjena pozitivnog smjera se smanjila za preko 26%, a procenat onih koji kažu da se zemlja kreće pogrešnim smjerom povećan je za gotovo 30%”, navode u CEDEM-u.

Dodatno, nalazi u vezi sa partijskim preferencijama, koji predstavljaju drugi osnovni indikator koji ispituju, pokazuju da, kumulativno posmatrano, DPS danas ima oko 10% manje glasova nego što je to bio slučaj u prvom istraživanju obavljenom 2007. godine.

“Paralelno, prosrpske partije su ojačale za oko 7%, a građanske partije takođe bilježe rast za oko 6%, dok je referentna rastuća vrijednost za manjinske partije nešto preko 3%”, navodi CEDEM.

Kako kažu, broj apstinenata se smanjio za preko šest odsto.

“Drugim riječima, trend jednostavno ukazuje na volatilnost koja se može iskazati na sledeći način: 10% glasača DPS-a su „prešli“ u građanske i manjinske partija, a 6% apstinenata su postali glasači prosrpskih partija. Dakle, kumulativno uzevši, tj. ako uporedimo poslednji i prvi talas istraživanja, od februara 2007. godine DPS je na gubitku od preko 16%, dok su sve ostale kategorije u porastu, i to: prosrpske partije za preko 5%, građanske za preko 7% i manjinske za manje od 4%”, pokazala je analiza CEDEM-a.

Kažu kako je jako je važno analizirati promjene kada je riječ o opredijeljenim glasačima od izbora 2020. godine do danas.

“U tom smislu, bilježi se veoma blagi pad DPS-a u ukupnom broju glasača, ali se usljed smanjene apstinencije ovaj pad značajno negativnije odražava na njihov rejting. Veliki broj nekadašnjih apstinenata je „ušao“ u biračko tijelo, te se smanjenjem apstinencije značajno povećava procenat podrške prosrpskim partijama”, poručuju iz CEDEM-a.

Sljedeći indikator koji su pratili jeste stav prema EU integraciji.

Podaci ukazuju na stabilnu i snažnu podršku EU integracijama među glasačima DPS-a, manjinskih i građanskih partija.

“Sa druge strane, imamo blagi pad podrške među apstinentima i značajan pad podrške među prosrpskim glasačima, i sve to, naravno, ako se uporedi prvi i poslednji talas istraživanja. No, valja primetiti da ova mjerena vrijednost, bez obzira na poslednji regresivni talas, ukazuje na to da je preko 20% veći broj prosrpskih glasača koji podržavaju EU u odnosu na avgust 2020. godine. Drugim riječima, među prosrpskim glasačima nakon pada DPS-a je značajno povećana podrška EU integraciji”, stoji u analizi CEDEM-a.

Kada je riječ o NATO integracijama, podrška je značajno povećana u prethodnih 15 godina.

“Podaci pokazuju da je danas 13% više onih koji podržavaju NATO nego što je to bio slučaj u prvom istraživanju 2007. godine. Broj onih koji su protiv NATO je smanjen za oko 3%, ali je zato značajno smanjen i broj onih koji nemaju stav. Takođe, podaci pokazuju da je nakon izbora u avgustu 2020. godine, značajno povećan rast podrške NATO, i to ako se uporede izbori u 2020. godini i mjerene vrednosti s kraja 2021. godine, govorimo o rastu podrške od oko 20%”, navodi CEDEM.

Jedan od značajnih indikatora koji CEDEM kontinuirano, ali ne u svakom talasu, prati jeste i oslonac u spoljnoj politici.

“Podaci pokazuju da je, posmatrano u cjelokupnom periodu, za preko 4% smanjen procenat građana koji smatraju da se Crna Gora u spoljnoj politici treba oslanjati na EU, a za gotovo 16% je smanjen broj onih koji smatraju da oslonac treba tražiti u Rusiji, dok je procenat onih koji kao prvog spoljnopolitičkog partnera vide SAD veoma malo povećan (nešto preko 2%)”, navodi CEDEM.

Broj onih koji pripadaju SPC veći 20%, podrška CPC u padu

CEDEM je dao i pregled pripadnosti crkvama/konfesijama kroz vrijeme.

“Podatak jednostavno ukazuje da je procenat onih koji su islamske i katoličke vjeroispovijesti stabilan, dok se kumulativno linearno povećavao broj onih koji kažu da pripadaju SPC i smanjivao broj onih koji kažu da pripadaju CPC. Podatak jednostavno ukazuje da se u pravoslavnom korpusu procenat onih koji kažu da pripadaju SPC povećao za 20%, dok se za referentni procenat smanjio procenat onih koji kažu da pripadaju CPC. Drugim riječima, SPC je vremenom dobijala na snazi”, pokazala je analiza CEDEM-a.

Kada je riječ o prioritetima vanjske politike, podaci ukazuju na to da je zapadna orijentacija u Crnoj Gori dominantna u odnosu na nezapadnu – više nego dva puta je više građana koji su zapadno orijentisani, u odnosu na one koji su nezapadno orijentisani.

“Kada je riječ o mješovitom tipu, mjerimo blago povećanje od oko 3%, dok je onih bez orijentacije kumulativno manje za gotovo 9%. Poslednji indeks koji pratimo tiče se procjene značaja ključnih reformskih poteza koje treba sprovesti u zemlji. U tom smislu, depolitizacija javne uprave i borba protiv korupcije prepoznati su kao najvažniji prioriteti u okviru reformskog procesa”, navodi se u analizi CEDEM-a.

Analiza CEDEM-a je, kako kažu, dio projekta “Vox Populi – Implementation of better choices”, koji je podržalo Ministarstvo spoljnih poslova Republike Italije u okviru poziva “Bando Balcani”.

Sledeće

Za saobraćajnicu do Zete preko Vranja i Vladni traže status državnog puta

Ne propustite

Opština Kotor nije nadležna za uklanjanje ploče, protiv Konjevića i Krivokapića formiran predmet

Portal Zeta

Reklama

Klikni da ostaviš komentar

You must be logged in to post a comment Login

Priroda i društvo

Postignut dogovor Saveza penzionera, Fonda PIO, nadležnih ministarstava i mesne industrije

Penzioneri u Crnoj Gori moći će da kupe jagnjeće meso po cijeni od 8,50 eura po kilogramu, uz mogućnost plaćanja na osam beskamatnih rata.

Dogovor je postignut na sastanku održanom 16. septembra u Ministarstvu poljoprivrede, nakon inicijative Saveza udruženja penzionera Crne Gore.

U realizaciji će učestvovati mesne industrije „Goranović“ iz Nikšića, „Mesopromet“ iz Bijelog Polja i „Tuko“ iz Nikšića, a zainteresovani penzioneri moći će da izaberu jednog od ponuđača.

Upis će se organizovati preko opštinskih udruženja penzionera, njihovih podružnica i mjesnih udruženja. Prilikom prijave penzioner će potpisati izjavu koja predstavlja narudžbenicu i administrativnu zabranu, na osnovu koje će Fond PIO obustavljati mjesečnu ratu od penzije.

Uz izjavu je potrebno dostaviti listing o kreditnom zaduženju iz Fonda PIO. Ukupna zaduženja ne mogu opteretiti penziju za više od jedne trećine.

O vremenu i mjestu isporuke mesa penzioneri će biti blagovremeno obaviješteni preko svojih opštinskih udruženja.

Iz Saveza udruženja penzionera pozvali su opštinska udruženja da što prije kontaktiraju isporučioce i organizuju upis i distribuciju mesa.

Zainteresovani penzioneri za dodatne informacije i prijavu treba da se obrate svom opštinskom udruženju penzionera.

Priroda i društvo

Podnijeto preko 85.000 zahtjeva za legalizaciju, u Zeti legalizovana samo dva objekta

U Crnoj Gori je od početka procesa legalizacije (2018. godine) do juna ove godine podnijet 85.741 zahtjev za legalizaciju bespravno sagrađanih objekata, dok su u istom periodu legalizovana svega 4.363 nelegalno izgrađena objekta, pokazuju podaci koje je “Danu” dostavilo Ministarstvo prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine.

Tokom 10 mjeseci primjene novog Zakona o legalizaciji bespravnih objekata, koji je stupio na snagu 14. avgusta 2025. godine, lokalnim upravama i Upravi za legalizaciju bespravnih objekata podnijeto je ukupno 10.819 zahtjeva za legalizaciju.

“Novi Zakon o legalizaciji bespravnih objekata stupio je na snagu 14. avgusta 2025. godine. Prema posljednjim podacima koje je ovo ministarstvo dobilo od nadležnih organa lokalne uprave i od Uprave za legalizaciju bespravnih objekata, od početka stupanja na snagu novog Zakona o legalizaciji do juna ove godine predato je 10.819 zahtjeva za legalizaciju bespravnih objekata, a od toga su 724 zahtjeva za objekte preko 500 metara kvadratnih. U ukupnom iznosu od decembra 2025. godine, nakon dobijenih podataka, urađena je analiza koja je pokazala da je broj podnijetih zahtijeva do juna ove godine po opštinama uvećan za 15.086 novoprijavljenih objekata i u ovom trenutku iznosi 85.741 od početka primjene Zakona o planiranju prostora i izgradnji objekata (2018. godine). Takođe, i broj donijetih rješenja o legalizaciji za isti period uvećan je za 530 i ukupno iznosi 4.363”, kazali su iz Ministarstva prostornog planiranja.

Prema posljednjim podacima kojima raspolaže taj resor, Glavni grad Podgorica ima najviše legalizovanih objekata – 711, a slijede Nikšić – 479, Bijelo Polje – 389, Danilovgrad – 295 i Žabljak – 285. Najmanje legalizovanih objekata je u Zeta – dva, Petnjici – tri i Šavniku – šest.

“Kada govorimo o dinamici legalizacije, možemo reći da smo zadovoljni pravcem u kojem se proces kreće. U tom pravcu ide i podatak o preko 19.000 zahtjeva za upis bespravnih objekata u list nepokretnosti, što je preduslov da bi se donijelo rješenje o legalizaciji nekog bespravnog objekta”, navode iz resora kojim rukovodi ministar Slaven Radunović.

Naglašavaju da je novi Zakon o legalizaciji bespravnih objekata donio drugačiji i efikasniji sistem.

“Jasnije su podijeljene nadležnosti – objekti do 500 kvadratnih metara ostali su u nadležnosti lokalnih samouprava, dok je za objekte preko 500 kvadratnih metara uspostavljena posebna Uprava za legalizaciju bespravnih objekata. Time smo stvorili institucionalne pretpostavke da se proces ubrza i da se složeniji predmeti rješavaju sistemski, a ne da budu dodatno opterećenje postojećim kapacitetima”, smatraju u tom vladinom resoru.

Priroda i društvo

Za napad na nastavnika predviđena kazna zatvora do četiri godine

Ako neko nastavniku nanese lakšu tjelesnu povredu ili mu zdravlje lako naruši, kazniće se kaznom zatvora od šest mjeseci do dvije godine. Ako mu neko nanese povredu oružjem, opasnim oruđem ili drugim sredstvom kazniće se zatvorom od tri mjeseca do četiri godine.

To, pored ostalog, proističe iz izmijenjenog Krivičnog zakonika koji je ove sedmice usvojen u Skupštini Crne Gore. Tim aktom je precizirano da se posao lica koja obavljaju obrazovno-vaspitne djelatnosti tretiraju od javnog značaja. Kazne zatvora su propisane i u slučaju teškog govora mržnje.

Vlada je još 2024. godine usvojila informaciju o potrebi sagledavanja mogućnosti uvođenja posebnog krivičnog djela napada na lica koja rade u oblasti obrazovanja i vaspitanja. Tada se izvršna vlast pozivala na istraživanja koja su upozoravala da je svaki četvrti zaposleni u prosvjeti doživio neku vrstu nasilja, bilo verbalnog ili fizičkog. Pobjeda je ove godine pisala i o slučaju nastavnice, koja predaje u jednoj školi u Crnoj Gori, a bila je žrtva neprimjerenog ponašanja roditelja učenika. Roditelj je došao u školu da je vrijeđa, omalovažava, a kasnije je zaprijetio da će da je – ubije. Prijetnje je upućivao i njenoj porodici. Ova prosvjetna radnica rekla je tada Pobjedi da nije zadovoljna kako su je institucije zaštitile, jer se nije osjećala sigurno, pa je morala da angažuje – privatno obezbjeđenje.

Državni sekretar u Ministarstvu pravde Sergej Sekulović kazao je juče Pobjedi da se kroz izmjene Krivičnog zakonika u značenju izraza proširila definicija poslova od javnog značaja u koji su sada uvrštena i lica koja obavljaju obrazovno-vaspitne djelatnosti, što znači da će nastavnici biti snažnije zaštićeni.

Ove sedmice je ministarka prosvjete, nauke i inovacija Anđela Jakšić- Stojanović saopštila da je usvajanjem Zakona o izmjenama i dopunama Krivičnog zakonika Crne Gore napravljen važan korak u jačanju zaštite nastavničke profesije. Ona je zahvalila ministru pravde Bojanu Božoviću što je uvažio inicijativu resora kojim rukovodi da se nastavničko zanimanje u tom zakonu prepozna kao djelatnost od javnog značaja i da nastavnici na taj način dobiju adekvatnu zaštitu. Ukazala je na važnost što se ovim zajedničkim korakom ne štite samo nastavnici, već da potvrđuju koliko je njihova uloga važna za društvo. Poručila je da nastavnička profesija mora imati mjesto, poštovanje i zaštitu koje joj pripadaju.

“To je odgovornost koju kao društvo dugujemo onima koji svakodnevno oblikuju znanje, vrijednosti i budućnost naših generacija”, zaključila je ministarka.

Iz Vlade je ranije poručivano da je neophodno raditi na osnaživanju položaja nastavnika u društvu, između ostalog, i kroz pružanje krivično pravne zaštite u toku obavljanja obrazovno-vaspitnog rada, odnosno u vezi sa poslovima koje obavljaju prosvjetni radnici.