Priroda i društvo

CEDEM: Od 2007. podrška DPS-u pala za preko 16%

Od 2011. do danas smanjuje se procenat građana Crne Gore koji kažu da se zemlja kreće pravim putem i povećava procenat onih koji smatraju da se zemlja kreće pogrešnim putem, pokazala je analiza CEDEM-a.

Sa ciljem analize trendova političkog javnog mnjenja, CEDEM je objavio analizu „Gdje je crnogorsko društvo 16 godina od obnove državne nezavisnosti?“ u kojoj se analiziraju trendovi ključnih indikatora koji su informativni u društvenom i političkom smislu, a ne da se, kako navode, sistematski i deskriptivno analiziraju svi podaci kojima raspolažu.

“Od 2011. godine procjena pozitivnog smjera se smanjila za preko 26%, a procenat onih koji kažu da se zemlja kreće pogrešnim smjerom povećan je za gotovo 30%”, navode u CEDEM-u.

Dodatno, nalazi u vezi sa partijskim preferencijama, koji predstavljaju drugi osnovni indikator koji ispituju, pokazuju da, kumulativno posmatrano, DPS danas ima oko 10% manje glasova nego što je to bio slučaj u prvom istraživanju obavljenom 2007. godine.

“Paralelno, prosrpske partije su ojačale za oko 7%, a građanske partije takođe bilježe rast za oko 6%, dok je referentna rastuća vrijednost za manjinske partije nešto preko 3%”, navodi CEDEM.

Kako kažu, broj apstinenata se smanjio za preko šest odsto.

“Drugim riječima, trend jednostavno ukazuje na volatilnost koja se može iskazati na sledeći način: 10% glasača DPS-a su „prešli“ u građanske i manjinske partija, a 6% apstinenata su postali glasači prosrpskih partija. Dakle, kumulativno uzevši, tj. ako uporedimo poslednji i prvi talas istraživanja, od februara 2007. godine DPS je na gubitku od preko 16%, dok su sve ostale kategorije u porastu, i to: prosrpske partije za preko 5%, građanske za preko 7% i manjinske za manje od 4%”, pokazala je analiza CEDEM-a.

Kažu kako je jako je važno analizirati promjene kada je riječ o opredijeljenim glasačima od izbora 2020. godine do danas.

“U tom smislu, bilježi se veoma blagi pad DPS-a u ukupnom broju glasača, ali se usljed smanjene apstinencije ovaj pad značajno negativnije odražava na njihov rejting. Veliki broj nekadašnjih apstinenata je „ušao“ u biračko tijelo, te se smanjenjem apstinencije značajno povećava procenat podrške prosrpskim partijama”, poručuju iz CEDEM-a.

Sljedeći indikator koji su pratili jeste stav prema EU integraciji.

Podaci ukazuju na stabilnu i snažnu podršku EU integracijama među glasačima DPS-a, manjinskih i građanskih partija.

“Sa druge strane, imamo blagi pad podrške među apstinentima i značajan pad podrške među prosrpskim glasačima, i sve to, naravno, ako se uporedi prvi i poslednji talas istraživanja. No, valja primetiti da ova mjerena vrijednost, bez obzira na poslednji regresivni talas, ukazuje na to da je preko 20% veći broj prosrpskih glasača koji podržavaju EU u odnosu na avgust 2020. godine. Drugim riječima, među prosrpskim glasačima nakon pada DPS-a je značajno povećana podrška EU integraciji”, stoji u analizi CEDEM-a.

Kada je riječ o NATO integracijama, podrška je značajno povećana u prethodnih 15 godina.

“Podaci pokazuju da je danas 13% više onih koji podržavaju NATO nego što je to bio slučaj u prvom istraživanju 2007. godine. Broj onih koji su protiv NATO je smanjen za oko 3%, ali je zato značajno smanjen i broj onih koji nemaju stav. Takođe, podaci pokazuju da je nakon izbora u avgustu 2020. godine, značajno povećan rast podrške NATO, i to ako se uporede izbori u 2020. godini i mjerene vrednosti s kraja 2021. godine, govorimo o rastu podrške od oko 20%”, navodi CEDEM.

Jedan od značajnih indikatora koji CEDEM kontinuirano, ali ne u svakom talasu, prati jeste i oslonac u spoljnoj politici.

“Podaci pokazuju da je, posmatrano u cjelokupnom periodu, za preko 4% smanjen procenat građana koji smatraju da se Crna Gora u spoljnoj politici treba oslanjati na EU, a za gotovo 16% je smanjen broj onih koji smatraju da oslonac treba tražiti u Rusiji, dok je procenat onih koji kao prvog spoljnopolitičkog partnera vide SAD veoma malo povećan (nešto preko 2%)”, navodi CEDEM.

Broj onih koji pripadaju SPC veći 20%, podrška CPC u padu

CEDEM je dao i pregled pripadnosti crkvama/konfesijama kroz vrijeme.

“Podatak jednostavno ukazuje da je procenat onih koji su islamske i katoličke vjeroispovijesti stabilan, dok se kumulativno linearno povećavao broj onih koji kažu da pripadaju SPC i smanjivao broj onih koji kažu da pripadaju CPC. Podatak jednostavno ukazuje da se u pravoslavnom korpusu procenat onih koji kažu da pripadaju SPC povećao za 20%, dok se za referentni procenat smanjio procenat onih koji kažu da pripadaju CPC. Drugim riječima, SPC je vremenom dobijala na snazi”, pokazala je analiza CEDEM-a.

Kada je riječ o prioritetima vanjske politike, podaci ukazuju na to da je zapadna orijentacija u Crnoj Gori dominantna u odnosu na nezapadnu – više nego dva puta je više građana koji su zapadno orijentisani, u odnosu na one koji su nezapadno orijentisani.

“Kada je riječ o mješovitom tipu, mjerimo blago povećanje od oko 3%, dok je onih bez orijentacije kumulativno manje za gotovo 9%. Poslednji indeks koji pratimo tiče se procjene značaja ključnih reformskih poteza koje treba sprovesti u zemlji. U tom smislu, depolitizacija javne uprave i borba protiv korupcije prepoznati su kao najvažniji prioriteti u okviru reformskog procesa”, navodi se u analizi CEDEM-a.

Analiza CEDEM-a je, kako kažu, dio projekta “Vox Populi – Implementation of better choices”, koji je podržalo Ministarstvo spoljnih poslova Republike Italije u okviru poziva “Bando Balcani”.

Sledeće

Za saobraćajnicu do Zete preko Vranja i Vladni traže status državnog puta

Ne propustite

Opština Kotor nije nadležna za uklanjanje ploče, protiv Konjevića i Krivokapića formiran predmet

Reklama

Klikni da ostaviš komentar

Priroda i društvo

Inspekcija rada postupa po inicijativi dijela zaposlenih u IJZCG: Mobing ili zaštita zaposlenih?

Inspekciji rada dostavljena je inicijativa dijela zaposlenih u Institutu za javno zdravlje (IZJCG) koji aktuelnog vršioca dužnosti (v.d.) direktora, dr Ivana Samardžića, optužuju za zloupotrebne i mobing.

“Danu” je potvrđeno da Inspekcija rada postupa po toj inicijativi, koja joj je nedavno dostavljena. S druge strane, iz IZJCG tvrde da nije u pitanju grupa zaposlenih, već dva postupka, te da dosledno sprovode sve zakonske procedure i da su posvećeni očuvanju dostojanstvenog i stabilnog radnog ambijenta za sve zaposlene, a sve u cilju očuvanja ličnog i profesionalnog integriteta svakog zaposlenog.

“Ovaj dokument ima za cilj prikaz kontinuirane nepravilnosti i zloupotreba koje je počinio v.d. direktora Instituta dr Ivan Samardžić, kako u raspolaganju javnim sredstvima Instituta, tako i u svom neposrednom odnosu prema zaposlenima. Analiza obuhvata svjesno i selektivno korišćenje resursa Instituta, zloupotrebu položaja, sistemsko omalovažavanje i psihički pritisak na zaposlene, kao i kršenje zakonskih i etičkih normi”, navodi se, između ostalog, u inicijativi Inspekciji rada, koja ima 10 strana, a u kojoj su navedeni i detalji za koje se tvrdi da dokazuju zloupotrebe.

U odgovorima na pitanja “Dana”, iz Ministarstva zdravlja navode da su u prethodnom periodu dostavljene dvije inicijative zaposlenih u Institutu za javno zdravlje, u kojima se iznose određeni navodi o postupanju u okviru radnog okruženja.

“Riječ je o inicijativama koje potiču od dva zasebna lica zaposlena u Institutu. Na samom početku, važno je naglasiti da se obje inicijative ne odnose direktno na v.d. direktora Instituta dr Ivana Samardžića. Kada je riječ o inicijativi koja se direktno odnosi na postupanje v.d. direktora Instituta, zaposleni je pokrenuo postupak zaštite od navodnog zlostavljanja na radu pred posrednikom za mobing i zaštitu od zlostavljanja na radu. U okviru zakonom propisane procedure, posrednik je zakazao pojedinačne sastanke sa stranama u postupku, sa ciljem da se kroz dijalog i posredovanje dođe do sporazumnog rješenja spora. Međutim, uprkos održanim razgovorima i pokušajima posredovanja, između strana nije postignut sporazum. Imajući to u vidu, posrednik je donio rješenje kojim se konstatuje da postupak posredovanja, pokrenut radi zaštite od navodnog zlostavljanja na radu, nije uspio. U rješenju je, takođe, sadržano uputstvo o pravnom lijeku, kojim su obje strane u postupku obaviještene da, u roku od 15 dana od dana prijema rješenja, mogu pokrenuti dalji postupak pred Agencijom za mirno rješavanje radnih sporova ili pred nadležnim sudom, ukoliko smatraju da za to postoje pravni osnovi. Istovremeno, druga inicijativa podnijeta je posredniku u vezi sa navodima o zlostavljanju na radu, ali se ona ne odnosi na dr Ivana Samardžića, već na drugog zaposlenog u Institutu – koordinatora voznog parka. U ovom slučaju, posrednik je organizovao dva sastanka i razgovora između dvije strane, ali do sporazumnog rješenja nije došlo, pa je, shodno tome, posrednik donio rješenje u kojem se konstatuje da postupak posredovanja nije uspio i u istom poučio obje strane o pravnom lijeku. Ministarstvo zdravlja će, u okviru svojih nadležnosti i u skladu sa važećim propisima, pristupiti pažljivom i odgovornom sagledavanju svakog pojedinačnog slučaja, sa ciljem potpunog i objektivnog utvrđivanja svih relevantnih činjenica i okolnosti”, kazali su nam iz Ministarstva zdravlja.

Priroda i društvo

Automobile starije od 20 godina vozi skoro 75.000 građana

U Crnoj Gori je registrovano 261.554 automobila, a njihova prosječna starost je šesnaest i po godina, pokazuju podaci koje je “Danu” dostavilo Ministarstvo unutrašnjih poslova (MUP). Čak 74.985 registrovanih automobila u Crnoj Gori stariji su od 20 godina.

S obzirom da većina vozača vozi stara vozila, logično je pretpostaviti da je kupovina električnih vozila, koja se u poslednje vrijeme intenzivno promovišu (posebno kako raste cijena goriva), iznad njihovih materijalnih mogućnosti. Iznosi od 15.000 do 50.000 eura, koliko se otprilike kreću električna vozila, za većinu stanovnika su nedostižni. Osim toga, održavanje takvih vozila i nabavka djelova za njih prilično su komplikovani, s obzirom da ih je malo na crnogorskom tržištu, pa se za te usluge mora ići u inostranstvo.

“Shodno podacima iz elektronske evidencije registrovanih motornih vozila, na dan 18. mart, broj registrovanih automobila u Crnoj Gori je 261.554. Prosječna starost registrovanih automobila u Crnoj Gori je oko 16,5 godina. Broj automobila registrovanih u Crnoj Gori starih do 10 godina, odnosno automobili koji su proizvedeni u periodu od 2026. do 2016. godine (uključujući i 2016. godinu), iznosi 55.405 “, saopštili su nam iz MUP-a.

Broj automobila registrovanih u Crnoj Gori starih od 10 godina do 20 godina odnosno automobili koji su proizvedeni u periodu od 2016. do 2006. godine (uključujući i 2006. godinu), iznosi 131.164.

Cijene električnih vozila u Crnoj Gori kreću se od oko 15.000 za manje modele do preko 50.000 eura za luksuznija vozila, uz mogućnost subvencija Eko-fonda od 2.500 do 7.500 eura. Ponuda obuhvata brendove poput MG, Seres, Dacia, Hyundai i Kia. Konkurs Eko-fonda za subvencioniranje električnih vozila je u toku, a za tu svrhu predviđeno je 175.000 eura.

Prema tok konkursu, subvencije za putnička vozila do 35.000 je 7.200 eura, 6.500 za auto od 35.000 do 45.000, a za auta od 45.000 do 65.000 eura subvencija je 4.500. Subvencije za laka teretna vozila kreću se od 4.500 do 6.500 eura, a za laka električna vozila od 300 do 1.500 eura.

Kada su u pitanju električna vozila, pristupačniji modeli u pogledu cijena, poput MG ZS EV, počinju već od oko 16.000 eura, dok se Dacia Spring takođe pozicionira kao pristupačna opcija.

Srednja i viša klasa, modeli poput Seres 5, mogu se naći po specijalnim cijenama od oko 21.900 do preko 38.500 eura.

Ova vozila mogu se naći u specijalizovanim salonima poput Gold M Electric Cars i kod ovlašćenih zastupnika za MG Motor, Hyundai i Kia.

Proizvođači često nude akcije, a prednost su niži troškovi održavanja i “goriva” u odnosu na klasična vozila.

Priroda i društvo

Ribolovni zabran u NP Skadarsko jezero od 15. marta

Od nedjelje, 15. marta, počinje ribolovni zabran u NP Skadarsko jezero.

Kako su naveli iz NPCG, u skladu sa Zakonom o slatkovodnom ribarstvu i akvakulturi, ribolovni zabran je na snazi od 15. marta do 15. maja 2026. godine.

Tokom ovog perioda zabranjen je ulov svih vrsta riba i drugih vodenih organizama, osim jegulje.

Kako su kazali, uz pojačane aktivnosti Službe zaštite NP Skadarsko jezero na kontroli prostora, JPNPCG počinje kampanju o značaju očuvanja ribljeg fonda, suzbijanja krivolova i svih drugih oblika nezakonitog djelovanja koji negativno utiču na diverzitet faune riba.

“Ove godine, pod sloganom „Danas jedna, sjutra hiljade“ želimo da istaknemo da – spašavajući jednu, mi, zapravo, spašavamo hiljade jedinki. Podsjećamo da se period lovostaja poklapa sa vremenom mrijesta kada je riblji fond najosjetljiviji. U tom periodu ribe polažu ikru i obnavljaju populaciju, pri čemu, svako uznemiravanje direktno utiče na smanjenje njihove brojnosti, dok nelegalni izlov ima dugoročne posljedice po cijeli ekosistem zaštićenog prirodnog područja”, kazali su iz Nacionalnih parkova.

Skadarsko jezero predstavlja jedno od najznačajnijih slatkovodnih ekosistema u regionu, sa izuzetno bogatim i raznovrsnim ribljim fondom.

“U jezeru živi preko 40 vrsta riba, među kojima su šaran, ukljeva, jegulja, skobalj i druge vrste. Njegov biodiverzitet čini jezero ne samo prirodnim bogatstvom Crne Gore, već i važnim resursom za lokalne zajednice koje tradicionalno zavise od ribarstva. Zaštita ukupnih prirodnih vrijednosti akvatorijuma ima višestruki kako ekološki, tako i ekonomski značaj”, dodaju u saopštenju.

Poručuju da poštovanje odredbi zabrane omogućava očuvanje prirodne ravnoteže, dugoročnu održivost ribarstva, odnosno, očuvanje biodiverziteta za buduće generacije.

“Očuvanje Nacionalnog parka Skadarsko jezero je naša zajednička obaveza i odgovornost. Budi odgovoran – prijavi krivolov: Služba zaštite NP Skadarsko jezero 067 097 484, Monitoring centar JPNPCG 067 000 825”, zaključuju iz NPCG.