Ministar finansija Novica Vuković diplomirao je 2007. godine na privatnom Fakultetu za uslužni biznis (FABUS) u Sremskoj Kamenici, koji u tom periodu nije imao akreditaciju za rad, pokazalo je istraživanje BIRN-a.

Vuković se 2005. godine upisao na FABUS direktno na drugu godinu studija i završio smjer Menadžment u sektoru finansijskih usluga. Prema podacima Nacionalnog tela za akreditaciju i obezbeđenje kvaliteta u visokom obrazovanju, koje akredituje fakultete u Srbiji, FABUS je akreditovan tek 25. decembra 2009. godine – osam godina nakon osnivanja.

FABUS je osnovan 2001. godine, a sedam godina kasnije postao je dio privatnog Univerziteta Educons. Fakultet je likvidiran 24. marta 2017. godine i obrisan iz sudskog registra Privrednog suda.

“Vuković je položio sve ispite propisane Nastavnim planom i programom i 11. oktobra 2007. godine diplomirao te stekao stručni naziv ‘Diplomirani ekonomista’, budući da je Fakultet za uslužni biznis četvorogodišnji nastavni plan i program sa obimom od 240 ESPB sprovodio u tri kalendarske godine”,  kazali su BIRN-u iz Univerziteta Educons, kod kojeg se čuva dokumentacija FABUS-a.

Program sprovođenja četvorogodišnjeg nastavnog plana u trajanju od tri kalendarske godine nije bio standard ni za državne ni za evropske fakultete.

Vuković je na FABUS prešao sa Pravnog fakulteta Univerziteta Crne Gore, koji je upisao 1996/1997. godine. Na Pravnom fakultetu završio je pet ispita prije nego što je zatražio ispisnicu u septembru 2005. godine.

Prema podacima dostavljenim BIRN-u, Vuković je tokom studiranja na FABUS-u imao prosječnu ocjenu 6,86 dok je diplomski rad na temu „Depoziti” odbranio sa ocjenom 10. Sa Univerziteta Educons nisu dostavili BIRN-u kopiju Vukovićevog diplomskog rada, navodeći da se „diplomski radovi čuvaju dvije godine te se nakon toga izlučuju iz arhive”.

Prema rješenju o priznavanju ispita, pri upisu na drugu godinu Vukoviću je dodijeljeno pet diferencijalnih ispita, nakon čega je polagao još pet od devet ispita sa prve godine studija FABUS-a.

Sudeći prema Vukovićevoj biografiji objavljenoj na sajtu Vlade Crne Gore, u periodu studiranja na FABUS-u bio je zaposlen u NLB banci, na pozicijama trgovca na tržištu novca, samostalnog referenta za praćenje plasmana i sredstava i saradnika za likvidnost banke. Od upisa na fakultet 2005. do diplomiranja u oktobru 2007. godine, odnosno za dvije studijske godine, položio je ukupno 17 ispita.

“Svoje formalno obrazovanje sam stekao učenjem i izvršavanjem obaveza na jedini ispravan i zakonit način, a nikako drugačije, kao što je nerijetko slučaj u Crnoj Gori, pa sam prvi koji podržava napore i rezultat Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija da se taj trend zaustavi”,  kazao je Vuković za BIRN.

Vuković nije odgovorio na pitanja BIRN-a da li je studirao redovno ili vanredno, niti je dostavio kopiju svoje diplome i diplomskog rada.

“Za sve detalje o mom obrazovanju – od osnovne škole do postdiplomskih studija upućujem da se obratite nadležnim obrazovnim ustanovama”,  naveo je on.

U svojim biografijama, uključujući i onu na sajtu Vlade Crne Gore, Vuković ne navodi naziv fakulteta koji je završio. Umjesto toga, stoji da je „završio Ekonomski fakultet na smjeru Finansije i bankarstvo, a na postdiplomskim studijama je na smjeru – Organizacijski menadžment”.

Ministar finansija nije odgovorio BIRN-u zašto nije naveo ime fakulteta koji je završio, ističući da „svoj CV sa ponosom može dijeliti i upoređivati”.

“Ali vjerujem da svako na svoj način gradi karijeru i iz tog ugla sagledava stvari i samim tim može da sagleda gdje mu je profesionalno mjesto. Moje mjesto je opredijelila kombinacija obrazovanja, profesionalizma i struke”, kazao je Vuković.

Fakultet u Sremskoj Kamenici radio bez akreditacije

Zakonom o visokom obrazovanju Republike Srbije, usvojenim 2005. godine, uvedeno je obavezno akreditovanje visokoškolskih ustanova kroz osnivanje Komisije za akreditaciju i proveru kvaliteta, čiji sastav bira Nacionalni savet za visoko obrazovanje.

Proces akreditacije univerziteta i fakulteta u Srbiji sprovođen je u sklopu usklađivanja zakonodavstva sa Bolonjskom deklaracijom i započet je 2007. godine.

Prema podacima Nacionalnog tela za akreditaciju i obezbeđenje kvaliteta u visokom obrazovanju, Fakultet za uslužni biznis akreditovan je 25. decembra 2009. godine – dvije godine nakon što je Vuković diplomirao na tom fakultetu.

Akreditacija je proces kojim se procjenjuje sposobnost fakulteta da ispuni obrazovne standarde, uključujući kvalitet nastavnog kadra, programe i resurse.

Crna Gora je u martu 2004. ratifikovala Lisabonsku konvenciju o priznavanju kvalifikacija u oblasti visokog obrazovanja u Evropi. Na osnovu te konvencije, donesen je Zakon o priznavanju i vrednovanju obrazovnih isprava, koji je stupio na snagu 25. januara 2008. godine. Prema zakonu, diplome stečene u Srbiji do tog datuma ne podliježu nostrifikaciji.

Iz Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija su za BIRN potvrdili da ne postoji zahtjev niti rješenje Ministarstva o priznavanju inostrane obrazovne isprave ministra Vukovića.

Ispostava FABUS-a u svadbenom salonu

Fakultet za uslužni biznis je od osnivanja reklamiran kao institucija na koju se „može upisati direktno na treću godinu nakon završene bilo koje više škole”.

Novinska agencija Patria objavila je u junu 2016. godine da je 140 osoba iz Bosne i Hercegovine tokom 2006. na FABUS-u položilo 27 ispita za samo šest mjeseci, podsjećajući da u tom periodu fakultet nije bio akreditovan.

Mediji u BiH su u oktobru 2012. objavili da je ispostava FABUS-a bila registrovana u Grudama na adresi svadbenog salona „Otok” i u hotelu u Kupresu.

Banjalučke Nezavisne novine tada su navele da su na FABUS-u diplomirali kandidat za glavnog revizora Republike Srpske Mile Banika, bivši direktor Poreske uprave RS Mladen Milić i bivši ministar trgovine i turizma RS Predrag Gluhaković.

“Danas nema tragova da je taj fakultet postojao, a kao podružnica bio je registrovan u Grudama i Kupresu. Fakultet je zatvoren 2006. godine, a najveći broj diploma izdat je tokom 2002, 2003. i 2004. godine”,  kazala je tada bivša ministarka prosvjete u vladi Hercegbosanske županije Gordana Cikojević.

Pretragom Agencije za privredne registre BIRN nije uspio pronaći nijedan osnivački dokument FABUS-a osim registracije Studentske organizacije tog fakulteta, osnovane 5. decembra 2002. godine u Novom Sadu.

Ekonomski fakultet krije informacije o ministrovoj diplomi

BIRN je 3. jula Ekonomskom fakultetu uputio zahtjev za slobodan pristup informacijama, tražeći dokumentaciju o završenoj školskoj spremi ministra Vukovića, upisu na magistarske studije i dokaz o ispunjenosti uslova za upis.

U odgovoru BIRN-u, Ekonomski fakultet nije dostavio nijedan dokument, već samo potvrdio da je Novica Vuković upisao postdiplomske akademske magistarske studije školske 2007/2008. godine, i da nije bio student osnovnih studija na tom fakultetu.

“Informacije o završenom obrazovanju za studenta Novicu Vukovića nijesu pitanja za Ekonomski fakultet u Podgorici, iz razloga što imenovani student osnovne studije nije završio na Ekonomskom fakultetu Univerziteta Crne Gore”,  naveli su sa Ekonomskog fakulteta.

Zakonom je propisano da se prilikom upisa na bilo koji nivo studija mora dostaviti dokumentacija koja potvrđuje prethodni nivo obrazovanja. Kopija diplome je obavezni dio studentskog dosijea.

Sa Ekonomskog fakulteta nisu potvrdili da li posjeduju informacije o stečenom nivou obrazovanja Vukovića, niti su objasnili kako je moguće da je bez potrebne dokumentacije upisao magistarske studije.

“Prema važećim propisima, imenovani ima status studenta na Postdiplomskim akademskim magistarskim studijama, a školarinu je izmirio u cjelosti”, naveli su sa Ekonomskog fakulteta, dodajući da je upis izvršen prema tada važećem Zakonu o visokom obrazovanju i internim pravilima UCG.

U odgovoru BIRN-u, Vuković se kao dokaz o ispravnosti svojih visokoškolskih isprava pozvao na Ekonomski fakultet u Podgorici.

“Da je sve završeno po pravilima i zakonskim procedurama visokog obrazovanja potvrđuje i činjenica da je to posao Ekonomskog fakulteta i tada, sada, kad god, kao i verifikacija da sam ispunio sve uslove za postdiplomske studije, polaganje ispita i slično na Ekonomskom fakultetu”,  kazao je on.

Sa Univerziteta Crne Gore za BIRN su naveli da u evidenciji ne posjeduju podatke o priznavanju diplome koju je Vuković stekao na Fakultetu za uslužni biznis.