Ekonomija

Deficit budžeta niži 140 miliona od plana

Kumulativni budžetski deficit za prvih devet mjeseci ove godine iznosio je 36 miliona eura ili 0,7 odsto bruto domaćeg proizvoda (BDP) i niži je od plana 140,1 milion, odnosno 79,6 odsto, zbog usporene realizacije javnih nabavki.

“U odnosu na isti period prošle godine, budžetski deficit je niži 29,3 miliona eura, odnosno 44,9 odsto”, pokazali su podaci Ministarstva finansija o izvršenju budžeta za prvih devet mjeseci.

Iz Ministarstva su kazali da je u septembru ostvaren budžetski deficit od 26,5 miliona eura, odnosno 0,5 odsto BDP-a, što je 16 miliona više od plana.

Prema podacima tog Vladinog resora, prihodi budžeta su za prvih devet mjeseci ove godine iznosili 1,46 milijardi eura ili 27,5 odsto procijenjenog BDP-a i veći su 114,9 miliona ili 8,5 odsto u odnosu na isti prošlogodišnji period, dok su u odnosu na planirane veći 69,6 miliona ili pet odsto.

Prihodi za devet mjeseci 2022. veći za devet odsto

“Prihodi za devet mjeseci su veći i u odnosu na uporedni period 2019. godine, 121,1 milion eura ili 9,1 odsto”, precizira se u izvještaju.

Kako se dodaje, trend dobre naplate po osnovu poreza na dodatu vrijednost (PDV) je nastavljen.

“Prihodi od PDV-a su veći u odnosu na planirane i to 127,7 miliona eura ili 23,8 odsto, dok su u odnosu na devet mjeseci prošle godine veći 171,6 miliona ili 34,8 odsto”, dodaje se u dokumentu.

Kategorija poreza na dobit pravnih lica takođe bilježi značajan rast u poređenju sa planom u iznosu od 5,1 milion eura ili 6,6 odsto što je, pored dobrih rezultata iz poslovne prošle godine, pokazatelj i visokog stepena poreske discipline.

U odnosu na prethodnu godinu, prihodi po ovom osnovu veći su 12,1 milion eura ili 17,3 odsto.

Takođe, prihodi od poreza na međunarodnu trgovinu i transakcije su veći u odnosu na planirane 6,6 miliona eura ili 29,4 odsto, kao rezultat rasta uvoza.

Prihodi od akciza manji za 12 miliona eura u odnosu na plan

“Za devet mjeseci ove godine prihodi od akciza su manji 12 miliona eura ili šest odsto u odnosu na plan, kao posljedica umanjenja akciza na promet bezolovnog benzina i gasnih ulja koja je u primjeni od maja ove godine”, navodi se u izvještaju.

Ova kategorija prihoda bilježi rast od 6,9 miliona eura ili 3,8 odsto u odnosu na devet mjeseci prošle godine.

Podaci Ministarstva pokazuju da je niža realizacija u odnosu na plan, u iznosu od 31 milion eura ili 32,3 odsto, zabilježena kod prihoda po osnovu poreza na dohodak fizičkih lica.

Kod ove kategorije prihoda u narednom periodu očekuje se priliv po osnovu reprograma poreskih potraživanja, koji je već počeo u septembru ove godine.

“Takođe, kategorija doprinosa ostvarena je na nešto nižem nivou od planiranog, za 19,1 milion eura ili 5,9 odsto, kao i u odnosu na prethodnu godinu, za 69 miliona eura ili 18,3 odsto, a kao rezultat ukidanja doprinosa za zdravstveno osiguranje. Takođe, i kod ove kategorije prihoda se u narednom periodu očekuju efekti po osnovu reprograma poreskih potraživanja”, napominje se u izvještaju.

Prema podacima Ministarstva, prihodi budžeta su u septembru ove godine iznosili 175,6 miliona eura, što je više od plana 2,3 miliona ili 1,3 odsto. Takođe, u odnosu na isti prošlogodišnji period, prihodi budžeta veći su 3,5 miliona eura ili 2,1 odsto.

Prihodi od naknada u septembru veći su u odnosu na plan 3,3 miliona, kao i u odnosu na isti period prošle godine 5,2 miliona, a po osnovu uplate u vezi sa istraživanjem nafte i gasa.

“Prihodi od akciza u septembru bilježe nižu realizaciju u odnosu na isti mjesec prošle godine u iznosu od pet miliona ili 17,3 odsto, kao posljedica umanjenja akcize na promet bezolovnog benzina i gasnih ulja, ali i usljed uračunatih, a nerealizovanih efekata po osnovu markiranja goriva”, dodaje se u izvještaju.

Izdaci budžeta su za prvih devet mjeseci ove godine iznosili skoro 1,5 milijardi eura, ili 28,2 odsto procijenjenog BDP-a i u odnosu na planirane niži su 70,5 miliona ili 4,5 odsto.

U odnosu na posmatrani period prošle godine, izdaci su viši 85,6 miliona, odnosno 6,1 odsto.

“U strukturi ukupne potrošnje, izdaci u okviru tekućeg budžeta, budžeta državnih fondova i rezerve čine 91 odsto, a kapitalni budžet devet odsto”, precizira se u dokumentu.

Kada je u pitanju kapitalni budžet, realizacija je na nivou od 137,12 miliona eura i izvršenje je niže od plana 45 miliona eura, odnosno 25 odsto za posmatrani period.

“Najznačajnije izdvajanje u okviru kapitalnog budžeta odnosi se na realizovana plaćanja za potrebe projekta auto-puta u iznosu od 65,45 miliona eura”, navodi se u izvještaju.

Preostali kapitalni projekti realizovani su u iznosu od 71,66 miliona eura, što je na nivou od 61,9 odsto plana.

Izdaci budžeta su u septembru iznosili 202,1 milion eura i viši su u odnosu na plan 18,3 miliona, odnosno 9,9 odsto.

Izvršenje je dominantno uslovljeno višim izdvajanjima za zarade, transfere institucijama, pojedincima, nevladinom i javnom sektoru i rezerve.

U septembru je izvršenje sredstava u okviru pozicije Prava iz oblasti penzijskog i invalidskog osiguranja na nivou plana.

“Međutim, imajući u vidu da je u oktobru došlo do realizacije plaćanja koje se odnosi na period januar – avgust po osnovu uvećanja minimalne penzije, očekivano je da će u mjesečnom izvještaju za oktobar biti evidentirano uvećano izvršenje ove kategorije izdatka”, objasnili su iz Ministarstva.

Sledeće

Inflacija i skok cijena hrane u EU: Vlade preduzimaju mjere

Ne propustite

Sporazum PKCG i UMPCG: Mladi preduzetnici budućnost ekonomskog razvoja

Reklama

Klikni da ostaviš komentar

Ekonomija

Vlada Crne Gore poseže za maksimalnom mjerom: Umjesto 31, dizel skuplji svega 4 centa

Vlada Crne Gore na današnjoj telefonskoj sjednici donijela je maksimalne mjere ograničavanja cijene goriva i smanjila obračunski period sa 15 na 7 dana, prenosi TVCG.

Mjera je utvrđena nakon intenzivne komunikacije i detaljnih analiza sa nadležnim resorima energetike i finansija, kao i predstavnicima naftnih kompanija i ekspertima EU.

I pored značajnog gubitka državnih prihoda po ovom osnovu, na koje je ukazalo Ministarstvo finansija, u cilju zaštite interesa građana i privrede, Vlada se odlučila na maksimalno moguću mjeru.

U praksi to znači da će cijena dizela, koji predstavlja 86 odsto ukupne potrošnje, umjesto za 31 cent porasti za samo 4 centa. Tako će cijena dizela od utorka biti 1,54 eura umjesto 1,81 eura, dok će se litar benzina plaćati 1,51 eura umjesto 1,68 eura.

Uz ove mjere, građani Crna Gore će nastaviti da plaćaju gorivo po cijenama koje su među najpovoljnijim u Evropi.

Na ovaj način preduprijeđen je, ne samo rast rast cijena goriva, već i svih drugih proizvoda čija cijena zavisi od cijene naftnih derivata.

Ekonomija

Policija zabranila proteste prevoznika: Blokade od 30 dana ugrozile bi građane i snabdijevanje

Uprava policije saopštila je da je zabranila najavljene proteste Udruženja prevoznika Crne Gore, ocjenjujući da bi višednevne blokade saobraćajnica i graničnih prelaza ozbiljno ugrozile prava građana i funkcionisanje države.

Udruženje prevoznika Crne Gore je u periodu od 17. do 19. marta podnijelo prijave za održavanje javnog okupljanja u više odjeljenja bezbjednosti, putem svog ovlašćenog predstavnika.

Kako je navedeno u prijavama, protesti bi se organizovali u vidu blokade saobraćajnica i graničnih prelaza, čime bi se blokirao saobraćaj teretnih vozila, kako na ulazu i izlazu iz Crne Gore, tako i u tranzitu, u periodu od 23. marta do 23. aprila 2026. godine (30 dana), odnosno do ispunjenja zahtjeva, svakodnevno u trajanju od 24 časa.

Kao razlog organizovanja protesta navedeno je nerješavanje problema nastalih primjenom propisa vezanih za produženje boravka prevoznika u Šengen zoni i zemljama Evropske unije, koji se ograničavanju primjenom Etias uredbe, kao i određenih zahtjeva koji su iz nadležnosti Uprave carina i Uprave za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove, kao i drugi razlozi navedeni u prijavi organizatora.

“Analizirajući podnesene prijave, kao i nakon više obavljenih razgovora i konsultacija sa predstavnikom organizatora, a imajući u vidu karakter, vrijeme i način organizovanja blokada i prijavljenih protesta, kojima bi se u dužem vremenskom periodu ograničio i blokirao transport roba, hrane i drugih usluga od vitalnog značaja za funkcionisanje stanovništva, Uprava policije cijeni da bi se ovakvim načinom organizovanja protesta ozbiljno ugrozila prava i slobode građana, kao i zdravlje ljudi na teritoriji čitave Crne Gore”, navodi UP.

Takođe, ističu, posebno cijeneći praksu Evropskog suda za ljudska prava, prema kojoj neopravdano dugi protesti i blokade saobraćajnica, odnosno graničnih prelaza (u konkretnom slučaju u trajanju od 30 dana), kojima bi se ograničio ili onemogućio transport roba, hrane i usluga, ne mogu predstavljati način ostvarivanja prava na javno okupljanje zagarantovanog Ustavom Crne Gore i Evropskom konvencijom za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda, te da ovakav vid protesta ne može uživati zaštitu garantovanu navedenim aktima, kao i da razlozi za organizovanje ovakve vrste protesta nijesu srazmjerni i proporcionalni pretežnijem javnom interesu i zaštiti zdravlja ljudi.

“Posebno se ima u vidu da je Uprava policije ranije već dozvolila javno okupljanje ovim organizatorima, koje je realizovano na način što je prevoznicima omogućena protestna vožnja ulicama Glavnog grada, a zatim i blokada transporta robe na svim graničnim prelazima u trajanju od 72 sata, počev od 26. januara 2026. godine, čime je svrha javnog okupljanja – skretanje pažnje na problem prevoznika – već bila ostvarena, odnosno ispunjen je evropski standard „da se vidi i čuje“, dodaje UP.

Imajući u vidu navedeno, Uprava policije je stava da bi svako dalje održavanje protesta na ovakav način imalo za cilj isključivo dodatno ometanje, opterećivanje i ugrožavanje prava građana, te da kao takvo više ne bi imalo karakter mirnog javnog okupljanja.

“Shodno navedenom, Uprava policije i njene organizacione cjeline donijele su Rješenja, u skladu sa Zakonom o javnim okupljanjima i javnim priredbama, kojima se ne dozvoljava održavanje javnog okupljanja u organizaciji Udruženja prevoznika Crne Gore, na način, u vrijeme i na mjestima kako je to prijavljeno”, ističe se u saopštenju.

Sa odlukom Uprave policije upoznati su predstavnici organizatora, kojom prilikom im je posebno ukazano na obavezu poštovanja donijetih rješenja, te da bi svako postupanje suprotno istima, od strane članova Udruženja prevoznika – kako pravnih, tako i fizičkih lica – podrazumijevalo preduzimanje zakonom propisanih mjera i radnji od strane Uprave policije.

Ekonomija

Privatnici formirali zalihe goriva za državne rezerve ne za plasman na slobodnom tržištu

Na današnji dan Crna Gora ima svoje rezerve od 44.260 metričkih tona.

To znači da ako dođe do prekida u snabdijevanju, postojeće zalihe mogu pokriti normalno funkcionisanje državnih institucija oko mjesec i po dana.

Takođe, rezerve se ne koriste za regulisanje cijena.

Od 3 centa po litru goriva, prikupljeno je oko 14,6 miliona eura i taj novac je isključivo namijenjen za rezerve, a ne za potrošnju, iako je bilo drugačijih interpretacija.

Crna Gora ima 44.260 tona obaveznih državnih rezervi goriva (benzin + dizel) – što je dio obaveze iz Poglavlja 15, a plan je da se ukupno formira oko 112.340 tona. Ove količine su dovoljne za oko mjesec i po dana normalne potrošnje ako stane uvoz. To nisu rezerve kompanija, već državne.

Ove rezerve ne treba puštati na tržište da bi se regulisale cijene – to nije pametno. Male države poput naše bi brzo ostale bez njih, a to ne garantuje ni smanjenje cijena. Rezerve se koriste isključivo samo za krizu, a ne za dnevnu politiku cijena.

Po Zakonu o sigurnosti snabdijevanja naftnim derivatima (od februara 2025. sa 3 centa po litru), država je dužna da formira 60 odsto ukupnih rezervi potrebnih za Poglavlje 15, a privatni uvoznici 40 odsto. Dakle, rezerve koje su privatnici formirali (40 odsto) su isključivo strateške državne rezerve, a ne njihove. Državni dio kasni jer su u međuvremenu dva tendera propala.

Važno je naglasiti da je zahvaljujući zakonskoj naplati od dodatna tri centa po litru, na prihodnom računu pri Centralnoj banci prikupljeno oko 14,6 miliona eura – isključivo namjenski prihodi za formiranje i čuvanje rezervi, a ne za plate i penzije, kako je bilo navoda u pojedinim interpretacijama.