Izmjenama Prostorno–urbanističkog plana Glavnog grada Podgorice, koje je Vlada Crne Gore usvojila 15. avgusta, potvrđeno je da će postrojenje za prečišćavanje otpadnih voda ostati u Botunu. Za tu odluku glasali su ministri vladajuće većine – među njima i oni iz koalicije “Za budućnost Crne Gore”, Socijalističke narodne partije i Demokrata. Nekoliko dana kasnije, međutim, upravo su funkcioneri tih partija i koalicija krenuli u žestoku kampanju protiv istog tog kolektora, pa se u očima građana stvorila dilema kako je moguće da su na jednom nivou vlasti „za“, a na drugom „protiv“.

“Dva lica” iste politike

Najglasniji protivnici izgradnje kolektora u Botunu je DNP koji je dio koalicije “Za budućnost Crne Gore”. Iako ministri iz DNP-a nisu glasali za PUP, ministri iz drugih partija ove koalicije u Vladi glasaju za PUP i ostanak kolektora u Botunu. Na lokalnom nivou u Podgorici odbornici DNP obraćaju se Specijalnom državnom tužilaštvu i upozorava da je riječ o „štetnom ugovoru“. Poruke iz koalicije “Za budućnost Crne Gore” su toliko različite da djeluju kao da dolaze iz dvije potpuno odvojene koalicije: jedna konstruktivna i odgovorna, koja u Vladi podržava strateške projekte, i druga „pobunjenička“, koja na terenu gradi imidž zaštitnika građana Botuna i Zete.

Ovakva dvostruka strategija podsjeća na pokušaj da se „pokriju“ obje strane – da se na državnom nivou zadovolji obaveza prema međunarodnim aranžmanima, a istovremeno na lokalnom očuva politički kapital među biračima koji se protive kolektoru. Time se građanima šalje konfuzna poruka: ako je kolektor štetan, zašto su ministri iz koalicije ZBCG glasali da ostane; a ako je dobar, zašto protiv njega vodite kampanju na terenu?

Referendum kao izlaz – ili kao dimna zavjesa?

Dok DNP u Podgorici problematizuje ugovore oko gradnje kolektora, iz Zete stiže inicijativa za referendum. Potpredsjednik opštine Aleksandar Marković, funkcioner Nove srpske demokratije, najavio je da će građani imati priliku da se u roku od 45 do 90 dana izjasne o kolektoru. Kako je istakao, cilj je da se „čuje glas svakog građanina“, a procedura se sprovodi u skladu sa Zakonom o lokalnoj samoupravi i Statutom Opštine Zeta. Referendum bi, makar formalno, trebalo da da konačan odgovor na pitanje da li Zeta prihvata kolektor u svom dvorištu. Ipak, i ovdje se otvara raskorak u koaliciji na lokalnom i državnom nivou jer dok se u javnosti vodi polemika o referendumu, na institucionalnom planu proces ide svojim tokom. Ministarstvu prostornog planiranja, kojim rukovodi Slaven Radunović takođe iz Nove srpske demokratije, predat je zahtjev za izdavanje građevinske dozvole za izgradnju postrojenja u Botunu. Zahtjev su uputili Glavni grad i preduzeće „Vodovod i kanalizacija“, čime je pokrenut završni korak u proceduri koja omogućava početak radova. Posebnu simboliku nosi to što je zahtjev podnijet upravo ministarstvu kojim rukovodi kadar iste političke grupacije koja lokalno obećava referendum i zaustavljanje projekta.

Koalicija sama protiv sebe

Zbog ovakvih postupaka nastaje paradoks – „Za budućnost Crne Gore“ nastupa sa dva lica. Na državnom nivou njihovi ministri podržavaju PUP, a lokalno njihovi funkcioneri kreću u kampanju protiv kolektora, organizuju skupove i obećavaju referendum. Tako koalicija istovremeno šalje poruku da je projekat neophodan i opravdan, ali i da je štetan i neprihvatljiv.

U toj dvostrukoj igri najviše gube građani, jer ostaju zbunjeni: da li kolektor predstavlja razvojnu šansu za Podgoricu, Zetu i Crnu Goru ili ekološku prijetnju za Zetu? I da li su njihovi predstavnici iskreno protiv kolektora ili samo traže način da politički profitiraju, iako su na državnom nivou već potvrdili da kolektor ostaje?

Kolektor u Botunu tako je postao više od pitanja infrastrukture – on je simbol političke nedosljednosti u kojoj su svi istovremeno i za i protiv, a narod ostavljen da se pita u iskrenost namjera političkih subjekata vladajuće koalicije.