Na današnji dan prije 27 godina NATO alijansa napala na nekadašnju SRJ. Prva bomba pala na kasarnu u Danilovgradu kada je stradao vojnik Saša Stajić iz Beograda.

Napad  je trajao 78 dana i okončan je Kumanovskim sporazumom. Udari na tadašnju zajedničku državu Crne Gore i Srbije počeli su predveče tog 24. marta 1999. godine, a okončani su u junu.

U tom periodu NATO snage su projektilima iz vazduha pogodile kasarnu Vojske Jugoslavije u Danilovgradu, vojni aerodrom u Golubovcima, kasarnu „Šipčanik“ u Tuzima, most u Murinu, radarsko-komunikacijski objekat Ratne mornarice na brdu Obosnik u Boki Kotorskoj, radarski sistem na Crom rtu kod Sutomora i kotu iznad tunela Belveder kod objekta Radio Bara, rt Arzu kod Herceg Novog i druge sporadične mete u Crnoj Gori.

Za vrijeme bombardovanja poginulo je 55 pripadnika oružanih snaga tadašnje Jugoslavije iz Crne Gore, a tokom bombardovanja lokacija u našoj zemlji ubijeno i sedmoro civila, među kojima su i troje djece u Murinu.

Crna Gora je od 2017. godine članica NATO i prva je država u svijetu koju je alijansa bombardovala, a koja je kasnije postala njen punopravni član.

U Srbiji se od 2015. godine 24. mart zvanično obilježava kao početak NATO agresije.

Akcija NATO-a uslijedila je nakon neuspješnih pregovora o rješavanju krize na Kosovu, vođenih u Rambujeu i Parizu februara i marta 1999. godine.

Zemlje NATO-a tvrdile su da režim tadašnjeg jugoslovenskog predsjednika Slobodana Miloševića sprovodi etničko čišćenje na Kosovu, da progoni političke protivnike i da guši osnovna ljudska prava i slobode, te da mora biti zaustavljen. S druge strane, Milošević je optužio alijansu za agresiju i djelovanje bez odobrenja Savjeta bezbjednosti UN.

Milošević je nekoliko godina nakon NATO napada na SRJ uhapšen i sproveden u Hag, gdje mu se pred tamošnjim tribunalom sudilo povodom optužbi za ratne zločine. Umro je u zatvoru 2006. godine.

U napadu 1999. godine učestvovale su snage 19 zemalja alijanse.

Kao posljedice su, osim brojnih ljudskih žrtava, ostali teško oštećeni vojni objekti, ali i infrastruktura.

Vazdušni napadi okončani su potpisivanjem Kumanovskog sporazuma 9. juna, poslije koga je uslijedilo povlačenje snaga jugoslovenske vojske i policije sa Kosova, na čijoj teritoriji je uspostavljena civilna misija Ujedinjenih nacija (UNMIK).

U napadima koji su uslijedili početkom aprila 1999. godine snage NATO-a bacile su bombe na aerodrom u Golubovcima.

Krajem aprila je bombardovano Murino, stradalo je šest građana.

Bez prevazilaženja crnogorsko-srpskog jaza, Crna Gora ne može ostvariti punu političku, društvenu i ekonomsku stabilnost.

To je u intervjuu“Vijestima” rekao predsjednik Demokratske partije socijalista (DPS) Danijel Živković, poručujući da njegova stranka duboko vjeruje da je došlo vrijeme za rješavanje tog problema.

On je u intervjuu, rađenom elektronskom poštom, naveo da je DPS to pokazao na primjeru Budve i saradnje s Nikolom Jovanovićem, za kog kaže da nije pod uticajem zvaničnog Beograda.

“Srbi u Crnoj Gori nijesu dijaspora… Nažalost, ovi birači godinama kao opciju imaju samo političke ponude koje se nalaze pod kontrolom zvaničnog Beograda i koje sprovode politiku velikosrpskog nacionalizma… Takva konstelacija vjerujem da proizvodi dugotrajuću, pa i višedecenijsku, političku krizu. I tek razbijanjem tog obruča, uz državno odgovorne lidere srpskog nacionalnog predznaka koji će se voditi državnim interesima Crne Gore, moći ćemo da računamo na ozbiljniji iskorak…”, poručio je Živković.

DPS je krajem prošle godine podržao usvajanje budvanskog budžeta, koji je uključivao i donaciju od milion eura za gradnju hrama SPC u tom gradu. Ta odluka nije naišla na odobravanje dijela javnosti bliskog DPS-u, a Vi ste je pravdali riječima da “vjerujete u započeto partnerstvo u Budvi” ( g. Nikolom Jovanovićem). Na osnovu čega DPS tvrdi da mu g. Jovanović može pomoći “da se promijeni struktura političke scene i na državnom nivou”? Na koliku podršku na državnom nivou mislite da g. Jovanović može računati?

Svjesni smo da je glasanje za ovogodišnji budžet izazvalo podozrenje u jednom dijelu građanske javnosti koja je, s pravom, postavila pitanje – da li je DPS promijenio kurs. Da budem kratak i jasan – ne.

DPS nije saglasan s dijelom budžeta koji je, po našem mišljenju, pretjerano izdašan prema jednoj vjerskoj zajednici, jer mislimo da to nijesu ni nadležnosti lokalne samouprave, niti pitanja kojima ona treba da se bavi. Vjerujemo da je taj novac mogao i da se bolje potroši – za ono što su konkretne potrebe građana u vidu saobraćajne, obrazovne ili zdravstvene infrastrukture.

Ipak, u decembru se nijesmo suočili s pitanjem da li ćemo glasati za budžet, već s pitanjem da li je zbog te budžetske stavke vrijedno rušiti započeto partnerstvo s Nikolom Jovanovićem – liderom srpskog nacionalnog predznaka, koji je prvi u posljednjih nekoliko decenija, pokazao rezistentnost u odnosu na političko-obavještajno-kriminalni uticaj zvaničnog Beograda i od kog otvoreno, po prvi put kad je u pitanju taj pol političke scene, možemo čuti da je Crna Gora njegova kuća? Smatrali smo da nije.

Svjesni smo da je neophodno prevazići dugotrajuću političku krizu i doći do političke stabilnosti. Put ka ostvarenju tog cilja je formiranje koalicije koja će moći da objedni sve subjekte koji će za početak kazati da im je Crna Gora matična država i koji poštuju njenu nezavisnost i samostalnost.

Odluka u Budvi – a i dalja saradnja na državnom nivou – nije pitanje izborne aritmetike, već političke suštine. Duboko vjerujemo da je došlo vrijeme za prevazilaženje crnogorsko-srpskog jaza koji istorijski okiva Crnu Goru i koji je sprečava da ostvari punu političku, društvenu i ekonomsku stabilnost. Ipak, za tako nešto neophodno je imati lidere srpskog nacionalnog predznaka koji su rezistentni u odnosu na uticaj zvaničnog Beograda i koji žele da grade Crnu Goru kao svoju kuću, a ne da budu saučesnici u projektu kojim se Srbi u Crnoj Gori žele predstaviti kao dijaspora Srbije. Zaustavljanje tog nauma, koji bi značio trajnu nefunkcionalnost Crne Gore, zadatak je svake državno odgovorne politike. Nikola Jovanović je pokazao kapacitet da se tom naumu na primjeru Budve odupre, i upravo zbog toga donijeli smo odluku da podržimo budžet – ne samo jer vjerujemo u započeto partnerstvo, nego jer vjerujemo u cilj te ideje i na državnom nivou.

Primjerom odnosa u Budvi pokazali smo da možemo funkcionisati bez stalnih izazova u vidu prinudnih uprava ili blokada parlamenta, što je bio slučaj prethodnih godina. Sad taj model treba preslikati i na državni nivo.

Ako je g. Jovanović na istim ideološkim pozicijama kao lideri bivšeg DF-a g. Andrija Mandić i g. Milan Knežević, zašto bi birači okrenuli leđa njima i glasali g. Jovanovića?

Ponavljam ono što sam vam kazao u odgovoru na prethodno pitanje – izjava koju ste citirali odnosi se na suštinsku političku viziju, a ne na izbornu aritmetiku. U Crnoj Gori, kad pogledamo rezultate popisa iz 2003, 2011. i 2023. godine živi u prosjeku 30 odsto građana koji se izjašnjavaju kao Srbi.

Nedvosmislena je namjera zvaničnog Beograda da građane koji se izjašnjavaju kao Srbi predstavi dijasporom Srbije u Crnoj Gori, čime bi došlo do etnofederalizacije i trajne nefunkcionalnosti sistema, što bi u finalu trebalo da porodi pitanje – a što će nam ovakva država? Srbi u Crnoj Gori nijesu dijaspora, a kao što ste vidjeli u nedavnom istraživanju (Spektrum Analitika) – 76,7 odsto građana koji se izjašnjavaju kao Srbi smatra Crnu Goru matičnom državom. Nažalost, ovi birači godinama kao opciju imaju samo političke ponude koje se nalaze pod kontrolom zvaničnog Beograda i koje sprovode politiku velikosrpskog nacionalizma koji u samoj suštini negira Crnu Goru. Takva konstelacija vjerujem da proizvodi dugotrajuću, pa i višedecenijsku, političku krizu. I tek razbijanjem tog obruča, uz državno odgovorne lidere srpskog nacionalnog predznaka koji će se voditi državnim interesima Crne Gore, moći ćemo da računamo na ozbiljniji iskorak kad je u pitanju ostvarivanje ukupnih državnih potencijala.

S obzirom na to da DPS tvrdi da su mu principi iznad svega, da li vam, primjera radi, smeta to što je g. Jovanović bio prije dvije godine na protestu ispred Vlade zbog podrške države rezoluciji o genocidu u Srebrenici u UN-u? Ili to što godinama polaganjem vijenca odaje počast “srpskim oslobodiocima Budve” na zidinama Starog grada?

Vjerujem da sam u odgovoru na prethodna dva pitanja više nego jasno pojasnio odnos DPS-a prema Nikoli Jovanoviću i politici koju on sprovodi. Što se samog pitanja Srebrenice tiče, to nije političko, već civilizacijsko pitanje. U Srebrenici se desio genocid i s tim nema polemike.

Izvor: Vijesti

Radoš Zečević kandidat za ministra saobraćaja.

Direktor podgoričkih Puteva i funkcioner Nove srpske demokratije Radoš Zečević kandidat je za ministra saobraćaja.

Izvor: Dan