Dok se u Botunu gradi jedan od najvećih infrastrukturnih projekata Glavnog grada, a Podgorica najavljuje milionska ulaganja u puteve, školsko dvorište, sportske terene i druge sadržaje u ovom selu, jedno pitanje postaje sve važnije – čiji je zapravo Botun?

Pitanje nije samo političko. Ono dobija poseban značaj zbog činjenice da razgraničenje Opštine Zeta i Glavnog grada još nije završeno, dok se istovremeno na prostoru Botuna realizuju projekti koje finansira ili vodi Podgorica. Upravo zato se, nakon posljednjih ulaganja, nameće i pitanje da li će sadašnja ulaganja Glavnog grada imati bilo kakve veze sa konačnim razgraničenjem i može li Botun, ili dio njegove teritorije, na kraju tog procesa pripasti Podgorici.

Zeta je samostalna opština od avgusta 2022. godine, ali proces podjele imovine i razgraničenja sa Podgoricom ni četiri godine kasnije nije završen. Prema zakonskom okviru kojim je Zeta dobila status opštine, Botun je jedno od naselja koja pripadaju Zeti. I predsjednik Opštine Zeta Mihailo Asanović ranije je insistirao da Botun i Cijevna pripadaju Zeti, dok je jedan od glavnih sporova između dvije lokalne samouprave vezan upravo za imovinu i granice na području Botuna i Dajbaba.

Problem razgraničenja posebno je došao do izražaja sa projektom izgradnje postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda Podgorice u Botunu. Skupština opštine Zeta ranije je čak usvojila Odluku o privremenom uređenju odnosa sa Glavnim gradom, koja je sadržala normu prema kojoj do konačnog razgraničenja ne bi trebalo započinjati realizaciju krupnih infrastrukturnih projekata koji se odnose na sakupljanje i tretiranje otpadnih voda na području katastarskih opština Botun i Dajbabe.

Opština Zeta je u tužbi protiv Ministarstva ekologije navela i da su katastarske parcele u KO Botun i KO Dajbabe na kojima je planirana gradnja upisane na Glavni grad, ali da su istovremeno predmet razgraničenja između Podgorice i Zete. Stav Opštine Zeta je da bi sporne parcele nakon završetka tog procesa trebalo da pripadnu Zeti.

Uprkos tome, radovi na postrojenju počeli su 30. decembra 2025. godine. Gradonačelnik Podgorice Saša Mujović projekat opisuje kao jedan od najvažnijih ekoloških projekata u državi i od posebnog značaja za Glavni grad.

Referendum rekao „ne“, kolektor se ipak gradi

Prije početka radova građani Zete dobili su priliku da se izjasne. Opštinski referendum održan je 14. decembra 2025. godine, a građanima je postavljeno pitanje: „Da li ste za izgradnju sistema za prečišćavanje otpadnih voda Podgorice u Botunu“.

Rezultat je bio gotovo jednoglasan među izašlim biračima. Prema podacima koje je nakon referenduma saopštila Opština Zeta, 98,5 odsto građana koji su glasali bilo je protiv izgradnje postrojenja.

Ipak, referendum nije zaustavio projekat. Još prije njegovog održavanja pravnici su ukazivali da rezultat lokalnog referenduma ne može sam po sebi pravno zaustaviti projekat predviđen planskim dokumentima više pravne snage. Nekoliko nedjelja kasnije mašine su ušle na lokaciju, čime je politička poruka referenduma ostala bez efekta na samu gradnju.

Podgorica sada ulaže milione u Botun

Nakon početka radova dogodio se novi obrt. Poslije višemjesečnih tenzija, predstavnici dijela mještana Botuna i gradonačelnik Podgorice postigli su dogovor o velikom infrastrukturnom paketu za selo.

Glavni grad se obavezao da rekonstruiše saobraćajnice, uredi dvorište Osnovne škole „Vladika Danilo“, obnovi sportski poligon i izgradi šetalište. Mujović je vrijednost tih poslova procijenio na najmanje 1,8 miliona eura. Uz projekte Ministarstva javnih radova, među kojima su dva bulevara, ukupna ulaganja u Botun trebalo bi da budu najmanje pet miliona eura.

Mujović je tada napravio zanimljivu formulaciju koja danas dodatno otvara pitanje odnosa dvije opštine. Govoreći o ulaganjima, kazao je da je riječ o odgovornom gestu Glavnog grada – „zajednice koja ima više, da da onima koji imaju manje“, na čijoj teritoriji se realizuje kapitalni projekat značajan za Podgoricu i državu.

Drugim riječima, Podgorica ulaže svoj novac u infrastrukturu Botuna, dok se Botun prema važećoj teritorijalnoj organizaciji tretira kao naselje Opštine Zeta.

Botunjani glasaju u Zeti. Botun je naveden među naseljima Opštine Zeta. Opština Zeta ulaže u njegovu infrastrukturu i tvrdi da brani njegovu teritoriju. Građani cijele Zete pozvani su da na referendumu odlučuju o projektu u Botunu i njih 98,5 odsto među izašlima reklo je „ne“.

Zbog toga pitanje „Čiji je Botun?“ .

Četiri godine nakon osamostaljenja Zete, građani imaju pravo da znaju gdje će biti njene konačne granice. Posebno imaju pravo da znaju da li će Botun u cjelosti ostati u Zeti i kome će nakon razgraničenja pripasti zemljište na kojem se gradi postrojenje. Ovo pitanje će posebno biti u fokusu javnosti tokom sljedeće godine kada se planiraju lokalni izbori u svim opštinama.