Priroda i društvo

MCP: Vučić u svojim izjavama zlonamjeran prema Srpskoj pravoslavnoj crkvi

Mitropolija crnogorsko-primorska reagovala je na nedavne izjave predsjednika Srbije Aleksandra Vučića o Srpskoj pravoslavnoj crkvi u Crnoj Gori, litijama iz 2020. godine i drugim crkvenim temama.

Mitropolija je reagovala na Vučićeve izjave o SPC u Crnoj Gori i litijama, poručivši da su politička tumačenja crkvenih tema neprihvatljiva i štetna za jedinstvo Crkve.

“Povodom niza izjava koje je predsjednik Srbije gospodin Aleksandar Vučić dao u javnosti u posljednjih nekoliko dana, a u kojima se u više navrata pominje Srpska pravoslavna Crkva u Crnoj Gori, litije 2020. godine i tome slično, uz razumijevanje njegove kritike zabrinjavajućeg i sramotnog odsustva saosjećanja pokazanog od strane Ministarstva vanjskih poslova Crne Gore prema stradanju srpskog naroda u akciji „Oluja“ slanjem predstavnika naše zemlje na „proslavu“ obilježavanja godišnjice tog etničkog čišćenja, osjećamo pastirsku obavezu da reagujemo na neka politička tumačenja crkvenih tema, ostavljajući one političke i ideološke teme političarima i ideolozima”, piše u saopštenju.

Smatraju da je velika šteta po crkveno i narodno jedinstvo, sa pozicije predsjednika Srbije mahati vrlo neodređenim kritikama na račun Crkve.

“Pominjući, u istom dahu i u gotovo istoj rečenici da smo „u Crkvi imali ideje koje su opake i opasne“, pa na to dodavati kako su „neki“ pokušali „da prave Pravoslavnu Crkvu u Crnoj Gori“, a da su te neke „patrijarh Irinej i vladike“ osujetili tako što su „na vrijeme osjetili o čemu se radi“! Ako ovome dodamo i Vučićevu izjavu kako su „litije u CG počele kada su htjeli pravoslavnu crkvu u CG, samo da izbrišu ono – srpska“, onda nam se čini da ulazimo u zonu beskorisnih i štetnih nejasnoća, koje bi se mogle tolerisati nekom sa manje odgovornosti i značaja u javnosti, ali ne i predsjedniku Srbije “, naveli u iz MCP.

Iz Mitropolije crnogorsko-primorske poručuju da nemaju pozitivno iskustvo sa političkim usmjeravanjima i tumačenjima crkvenih djelatnosti.

“Uz naše najbolje želje i molitve Bogu da politički lideri Srbije vrše svoj posao na napredak te države i njenih građana, i da, koliko je to u njihovoj moći, budu od pomoći i podrške svim Srbima, ma gdje da žive i rade, moramo podsjetiti da nemamo pozitivno iskustvo sa političkim usmjeravanjima i tumačenjima crkvenih djelatnosti. Niti je to posao koji političarima pripada, niti njihovo nepozvano miješanje u crkvene stvari donosi dobro državi i Crkvi. U tom smislu, smatramo nedopustivim da se ove konfuzne, a ipak glasne optužbe na račun „opakih i opasnih ideja u Crkvi“ ponavljaju u kontinuitetu, i vrlo nezdravim da se one, po nekom pravilu, vezuju za vrijeme litija u Crnoj Gori 2020. godine, pa i da se nekim aluzijama, nedovršeno i netačno, usmjeravaju ka „nekima“ koji su „pokušali“ da prave „nešto“ sa Crkvom u Crnoj Gori”, ocijenili su u saopštenju.

U saopštenju se ističe da je upravo narod sa sveštenstvom u Crnoj Gori, a ne političari, predvodio odbranu SPC tokom litija.

“Istine radi, podsjećamo g. Vučića i širu javnost, da su upravo vjernici SPC u Crnoj Gori, odnosno njene četiri eparhije, arhijereji, sveštenstvo, monaštvo i vjerni narod (svi oni kao građani Crne Gore ili njihovi predstavnici i molitvenici pred Bogom), uz moralnu i duhovnu pomoć sveštenika i vjernika naše pomjesne Crkve svuda u svijetu – odbranili Crkvu od napada tadašnjeg crnogorskog političkog vrha na crkvenu imovinu i crkveni integritet. Braneći crkveno ime, identitet i imovinu, oni su samim tim odbranili i jedinstvo SPC. I to baš onako kako je trebalo: na pojavu koja se obrušila na građanska i vjerska prava naroda i sveštenstva, odgovoreno je istovremeno i građanski i duhovno. Nijesmo dopustili ni tada da političari vode glavnu riječ, pa su vjerujući ljudi među političarima to ispravno razumjeli, a bilo je i onih kojima to nije bilo pravo. Cijenimo da je bilo po željama i namjerama ovih drugih, snaga crkvenog otpora anticrkvenoj politici Mila Đukanovića ne bi bila tolika kolika je, uz Božiju pomoć, bila, niti bi imala dušu crkvenog pokreta koju je narod masovno prepoznao i podržao”, naglašeno je u saopštenju.

Jedini koji su u Crnoj Gori djelovali protiv jedinstva Srpske pravoslavne crkve, odnosno imali takve namjere, bili su predstavnici tadašnjeg političkog rukovodstva, koje je krajem 2019. godine usvojilo, kako navode, neprimjeren i anticivilizacijski Zakon o slobodi vjeroispovijesti.

“Treba reći da ih je u ovim najnovijim Vučićevim izjavama teško prepoznati, i da je vjerni narod sa sveštenstvom, u najmanju ruku, zbunjen ovakvim retroaktivnim tumačenjima razloga pokretanja litija 2020. godine. Ti „neki“ ne mogu, ni u najnespretnijim verbalnim aluzijama, imati veze sa vrhom SPC u Crnoj Gori, kako su to svojevremeno pojedini beogradski tabloidi pripisivali blaženopočivšem mitropolitu Amfilohiju, a za šta se nadamo da nijesu bile govorničke namjere predsjednika Vučića. Međutim, mi upravo reagujemo zato što izjave g. Vučića očigledno vrve od nejasnoća. A ako uvaženi predsjednik Srbije, nekim slučajem, permutuje ondašnje sinhronizovano djelovanje i rad arhijereja, sveštenstva i vjernog naroda u Crnoj Gori sa nepostojećim crkvenim separatizmom, podsjećamo ga da se radi o djelatnosti koja je, u organizacionom i djelatnom smislu, odlučujuće doprinijela uspješnom vođenju i okončanju molitvenog i protestnog litijskog podviga građana Crne Gore. Ovaj i ovakav podvig je upravo i doprinio izmjeni nakaradnog Zakona o slobodi vjeroispovijesti ili uvjerenja i pravnom položaju vjerskih zajednica i potpisivanju Temeljnog ugovora između države Crne Gore i Srpske pravoslavne Crkve”, poručuju iz Mitropolije.

Kako ističu, cilj njihovog obraćanja nije da predsjedniku Srbije otežaju politički rad, a još manje da mu se pravdaju.

“Jer, niti jedno niti drugo ne bi bilo u skladu sa dostojanstvom Srpske pravoslavne Crkve, za čije se jedinstvo i slavu svesrdno žrtvovalo sveštenstvo i vjerni narod Crne Gore kroz svu istoriju, a naročito posljednjih decenija “, zaključuje se u saopštenju Mitropolije crnogorsko-primorske.

Podsjetimo Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić govorio je tokom posjete BiH entitetu Republici Srpskoj o Crnoj Gori,

“A Crna Gora nas je četiri puta optužila za genocid, priznali su takzovano Kosovo, a Republika Srpska to nikada nije dala. Velika je razlika između onih koji vode ujedinjenu politiku u odnosu na one koji hoće da razbijaju integralističko jezgro srpskog naroda, velika je razlika u ponašanju”, rekao je Vučić.

Kako je rekao, ne treba zaboraviti da su litije u Crnoj Gori “počele kada su htjeli pravoslavnu crkvu u Crnoj Gori”.

“Samo da izbrišu ono – Srpska”, rekao je Vučič.

Sledeće

Izbetonirana temeljna ploča bazena kolektora u Botunu

Ne propustite

Solarni zid na putu ka Ostrogu: Dozvola za 67 megavata na više od milion kvadrata

Portal Zeta

Reklama

Klikni da ostaviš komentar

You must be logged in to post a comment Login

Priroda i društvo

Profesor UCG Rade Šarović dobitnik nagrade Geografskog fakulteta Univerziteta u Beogradu

Redovni profesor Filozofskog fakulteta Univerziteta Crne prof. dr Rade Šarović dobitnik je Plakete Geografskog fakulteta Univerziteta u Beogradu, jednog od najznačajnijih institucionalnih priznanja koje ova visokoškolska ustanova dodjeljuje za izuzetne doprinose nastavnom i naučnoistraživačkom radu, saopšteno je a UCG.

Kako navode, priznanje je rezultat petogodišnje interdisciplinarne saradnje Univerziteta Crne Gore i Univerziteta u Beogradu, tokom koje je razvijen ekološko-edukativni program posvećen održivosti, klimatskim promjenama i upravljanju prirodnim resursima.

Četiri naučne monografije, brojni radovi objavljeni u međunarodno relevantnim časopisima i međunarodne konferencije neki su od konkretnih rezultata te saradnje. Šarović, međutim, njen značaj vidi prije svega u stvaranju istraživačke mreže koja omogućava dugoročnu razmjenu iskustava između dvije akademske zajednice.

„Ovu nagradu ne doživljavam kao individualno dostignuće, već kao institucionalno priznanje jednom modelu saradnje koji jasno pokazuje kako naučna izvrsnost nastaje kroz zajednička istraživanja“, kaže Šarović.

Za njega Plaketa ima dodatnu vrijednost i zbog tradicije institucije koja je dodjeljuje, a koja baštini nasljeđe Geografskog zavoda koji je 1893. godine osnovao Jovan Cvijić.

Kao sociolog čiji je istraživački fokus usmjeren na društvenu produkciju prostora, regionalni razvoj i proučavanje ruralnih i urbanih sredina, Šarović priznanje vidi i kao potvrdu da se granice između sociologije i geografije ne završavaju disciplinarnim okvirima, već da se dvije nauke susreću u nastojanju da prostor razumiju kao društvenu i kulturnu kategoriju.

Održivost nije samo pitanje ekologije

Interdisciplinarni pristup i saradnju obilježila su i istraživanja realizovana kroz programe „Ekološka održivost i klimatske promjene“ (2023), „Održivo ponašanje za održivu budućnost“ (2024) i „Održivi turizam u Crnoj Gori“ (2025).

Rezultati, prema riječima Šarovića, pokazuju da se održivost više ne može posmatrati isključivo kroz zaštitu prirodnih resursa i očuvanje životne sredine, već zahtijeva povezivanje ekološke i društvene dimenzije razvoja.

Kako kaže, posebnu ulogu u tome imaju obrazovanje i sposobnost lokalnih zajednica da kreiraju i primjenjuju inovativna rješenja. Zajedničke istraživačke aktivnosti bile su usmjerene i na jačanje ekološke pismenosti, posebno kod djece i mladih, unapređenje građanske participacije i podsticanje novih pristupa upravljanju.

Za Šarovića zato pitanja održivosti nisu samo tehnička ili ekološka. “Način na koji društvo koristi prirodne resurse, organizuje prostor i odgovara na klimatske promjene zavisi i od vrijednosnih sistema, institucionalnih kapaciteta i društvenih obrazaca ponašanja i govori podjednako o tome ko smo danas i kakvu zajednicu želimo izgraditi za svoje potomke“, ističe Šarović.

Podzemni svijet Durmitora

Jedan od primjera takvog interdisciplinarnog pristupa je program „Nauka u službi prirode – Podzemni svijet Durmitora“, koji je zamišljen kao naučna i edukativna platforma posvećena značaju speleoloških istraživanja za razumijevanje prirodne baštine Crne Gore.

Poseban segment programa bio je posvećen novijim rezultatima istraživanja speleoloških objekata na području Nacionalnog parka Durmitor. Prema riječima Šarovića, riječ je o vrijednim nalazima koji će kao preporuke biti dostavljeni zainteresovanim nadležnim institucijama, a koji imaju značaj i za prirodno i kulturno nasljeđe Crne Gore.

Predavanja kolega sa Geografskog fakulteta iz Beograda, stručne radionice i terenske aktivnosti omogućili su učesnicima da se upoznaju sa rezultatima istraživanja na Durmitoru.

Program je, međutim, podzemni prostor otvorio i kao temu društveno-humanističkih nauka. Predavanja prof. dr Danice Šantić i dr Darka Blagojevića povezala su prirodne fenomene sa filozofskom refleksijom i kulturnim obrascima razumijevanja podzemnog prostora, otvarajući pitanje načina na koji prirodni ambijent oblikuje kolektivnu imaginaciju i kulturni identitet zajednice. „Speleološki objekti nikada nisu bili samo geološke forme, već su uvijek bili prostori koji su kroz istoriju stvarali mitove, religijske predstave i različite društvene narative“, kaže Šarović.

Saradnja posebno važna za manje akademske zajednice

Govoreći o značaju međunarodnog povezivanja, Šarović ističe da najveći društveni izazovi današnjice prevazilaze nacionalne granice i da njihovo razumijevanje zahtijeva zajedničke istraživačke platforme. „Danas gotovo da ne postoji društveni problem koji se može objasniti iz perspektive samo jedne discipline ili samo jednog metoda“, navodi.

Međunarodna saradnja, smatra, posebno je važna za manje akademske zajednice poput crnogorske. Ona omogućava da se međunarodno potvrđena znanja i dobre prakse prilagode domaćem društvenom i institucionalnom kontekstu, ali i da lokalna iskustva i razvojni izazovi postanu dio šireg evropskog naučnog diskursa. Upravo dugogodišnju saradnju UCG-a i Univerziteta u Beogradu vidi kao primjer produktivnosti takvog partnerstva.

„Saradnja nije samo formalni oblik akademskog umrežavanja, već prostor u kojem nastaju nove ideje, nova znanja, razvijaju se inovativni istraživački pristupi i stvaraju trajne institucionalne veze između društava“, kaže Šarović.

Nauka kao razvojni resurs

Kada je riječ o položaju nauke u Crnoj Gori, Šarović ukazuje na naslijeđena strukturna ograničenja, potrebu za boljim pozicioniranjem u prestižnim bazama i usklađivanjem sa evropskim istraživačkim i obrazovnim standardima. Istovremeno ocjenjuje da je prethodnih godina ostvaren napredak, posebno u jačanju autonomije Univerziteta Crne Gore i uspješnijem uključivanju crnogorskih istraživača u međunarodne naučne mreže i evropske programe saradnje.

Smatra, ipak, da se budući razvoj naučnog sistema, naročito iz ugla humanističkih nauka, ne može posmatrati isključivo kroz brojke, već i kroz dalje jačanje institucionalne autonomijeistraživačkih centara i sposobnosti društva da znanje prepozna kao jedan od svojih ključnih razvojnih resursa.

Mladim istraživačima i studentima koji razmišljaju o akademskoj karijeri poručuje da nauku ne doživljavaju samo kao profesiju. „Akademski put zahtijeva disciplinu i metodološku dosljednost, ali prije svega podrazumijeva spremnost da se znanje neprestano preispituje i unapređuje“, kaže Šarović

„Izbor akademske karijere nije samo profesionalno opredjeljenje, već izbor načina života koji može doprinijeti izgradnji pravednijeg i održivijeg društva Crne Gore“, zaključuje Šarović.

Priroda i društvo

U Botunu će biti uspostavljeno kontinuirano praćenje kvaliteta vazduha

U dvorištu JU OŠ „Vladika Danilo“ u Botunu planirano je postavljanje mobilne stanice za kontinuirano praćenje kvaliteta vazduha, kako bi se utvrdilo postojeće stanje prije početka rada sistema za prečišćavanje otpadnih voda, saopšteno je iz Agencije za zaštitu životne sredine.

Praćenje bi trebalo da bude nastavljeno i nakon puštanja postrojenja u rad, čime bi bili obezbijeđeni uporedivi podaci i omogućena stručna procjena eventualnog uticaja postrojenja na kvalitet vazduha u Botunu. Planirana mjerenja sprovodiće CETI, kao akreditovana nacionalna referentna laboratorija za kvalitet vazduha.

„Naš cilj je da prije početka rada postrojenja raspolažemo pouzdanim podacima o kvalitetu vazduha na ovoj lokaciji, a zatim da mjerenja nastavimo pod istim uslovima. Samo na osnovu kontinuiranih i uporedivih mjerenja možemo objektivno govoriti o tome da li je nakon puštanja postrojenja u rad došlo do promjena u kvalitetu vazduha. Smatramo da je to odgovoran pristup prema građanima Botuna i najbolji način da se o pitanjima kvaliteta životne sredine govori na osnovu podataka i stručnih činjenica“, poručeno je iz Agencije.

Iz Agencije navode da je dvorište OŠ „Vladika Danilo“ odabrano i zbog toga što se nalazi u samom naselju, pa bi rezultati trebalo da pruže relevantne informacije o kvalitetu vazduha u sredini u kojoj stanovništvo svakodnevno boravi. Postavljanje stanice u školskom dvorištu, kako ističu, može imati i edukativni značaj za učenike.

Predstavnici Agencije posjetili su 2. septembra školu u Botunu zajedno sa predstavnicima Opštine Zeta i Centra za ekotoksikološka ispitivanja (CETI), gdje su sa direktoricom škole razgovarali o mogućnosti postavljanja mobilne mjerne stanice u školskom dvorištu.

Tokom obilaska razmotreni su prostorni i tehnički uslovi, uključujući mogućnost obezbjeđivanja priključka električne energije potrebnog za kontinuiran rad opreme. Konstatovano je da postoje uslovi za realizaciju mjerenja, nakon što bude dobijena potrebna saglasnost Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija.

Nakon pribavljanja potrebnih saglasnosti, Agencija i CETI trebalo bi da pristupe postavljanju mobilne stanice i početku mjerenja, sa namjerom da se obezbijedi što duži i reprezentativniji period praćenja prije početka rada sistema za prečišćavanje otpadnih voda.

Priroda i društvo

Bazen crvenog mulja ulazi u proces sanacije

Ministarstvo prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine ulazi u proces eksproprijacije zemljišta na lokaciji bazena crvenog mulja i deponije čvrstog otpada Kombinata aluminijuma Podgorica (KAP), u skladu sa Odlukom Vlade Crne Gore iz januara 2026. godine, kojom je utvrđen javni interes za realizaciju projekta reforme upravljanja otpadom u Crnoj Gori i remedijacije ove lokacije.

Iz MDUP-a ističu da remedijacija predstavlja neophodnu mjeru za smanjenje postojećih i sprečavanje budućih ekoloških rizika, u skladu sa evropskim standardima i važećim zakonodavstvom Crne Gore.

“Izvještaj Centra za ekotoksikološka ispitivanja i stručni nalaz vještaka, obezbijeđeni na inicijativu Ministarstva ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera, ukazuju na postojanje hemijskog opterećenja i značajnog dugoročnog potencijala ekološkog rizika, zbog čega je neophodno izvršiti sanaciju u formi preventivnog djelovanja i obezbijediti dugoročni monitoring”, kažu iz Ministarstva.

Poručuju da cilj ovog procesa nije samo sanacija postojećeg stanja, već i stvaranje uslova za buduće bezbjedno i održivo korišćenje zemljišta.

“Nakon remedijacije, prostor će biti moguće rekultivisati i planski privesti novim namjenama, čime se degradirani industrijski prostor može ponovo staviti u funkciju”, ističu iz tog resora.

Iz MDUP-a pojašnjavaju da je eksproprijacija u ovom slučaju pravni instrument za realizaciju javnog interesa i stvaranje uslova za sprovođenje mjera zaštite životne sredine i sanacije prostora.

“Ministarstvo će postupak sprovesti u skladu sa zakonom, uz puno poštovanje prava vlasnika nepokretnosti i svih propisanih procedura”, poručuju iz ministarstva i napominju da sanacija prostora KAP-a znači ne samo rješavanje postojećeg ekološkog opterećenja, već i stvaranje uslova da ovaj prostor u budućnosti ponovo dobije vrijednost i novu namjenu.