Priroda i društvo

Kazne za nelegalnu eksploataciju šljunka

Operativni međuresorni tim je formiran 01. novembra, a na čelo tima je imenovan Stevan Gajević, državni sekretar u Ministarstvu poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede.

Uprava za inspekcijski nadzor je sa ostalim inspekcijama od konstituisanja radnog tima izvršila 25 kontrola nad subjektima koji se dovode u vezu sa neleglnom eksploatacijom šljunka, pri čemu su izrekli kazne za razne nepravilnosti u visini 31.880 eura. Istovremeno su podnijeli 9 zahtjeva za pokretanje prekršajnog postupka sa minimalnom kaznom 20.000 eura, saopšteno je iz Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede .

Vlada je na sjednici od 03. avgusta donijela odluku da se u što kraćem vremenu zaštiti vodoizvorište Bolje sestre u smislu nelegalne eksploatacije nanosa šljunka u koritu Rijeke Morače te da Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede formira međuresorni tim koji bi se bavio ovim pitanjem.

Organizacija međuresornog tima je povjerena Ministarstvu Poljoprivrede, a stalni članovi tima su predstavnici Uprave policije, Uprave za inspekcijske poslove, Uprave prihoda i carina, Uprave za imovinu, ZIPI-a, Uprave za vode, Urbanističko građevinske inspekcije, Agencije za zaštitu životne sredine, Regionalnog vodovoda, Ministarstva ekologije i dr.

Operativni međuresorni tim je formiran 01. novembra, a na čelo tima je imenovan Stevan Gajević, državni sekretar u Ministarstvu poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede.

Tim je do sada održao dva radna sastanka, a smisao rada je u stalnom permanentnom pritisku na prije svega one koji eksploatišu nelegalno šljunak, ali i one privredne subjekte i fizička lica koji koriste i valorizuju takav input u cilju obavljanja privredne djelatnosti.

U prvih mjesec dana postojanja tima zaštitnik Imovinsko pravnih interesa je raskinuo ugovor o zakupu zemljišta sa Montenegropetrolom odnosno sa Transpetrolom .

“Navedene firme su pokušale privremene objekte koje su upisale na svoje ime da legalizuju predajući zahtjeve. Uprava za imovinu je pregledala hronologiju upisa pri čemu je zaključeno da nije ispoštovana procedura prilikom upisa – odnsno da su revizijom upisa donijeta rješenja o brisanju privremenih i izgrađenih objekata iz katastarske evidencije. ZIPI je pokrenuo postupak podnošenja prijave zbog gradnje objekata”, navodi se u saopštenju.

Uprava za Imovinu je izvršila mjerenje LIDAROM pri čemu je utvrđeno da je u zadnje 3 godine na navednom terenu iskopano preko 300.000 kvadratnih metara.

“Policija permanentno izlazi na teren pri čemu je zaustavljeno i parkirano 5 kamiona sa šljunkom
Urbanističko građevinska inspekcija:

1.Asfaltna baza „Bemax“ donesena su 3 rješenja o rušenju bespravno podignutih objekata. Nadležni sekretarijat Glavnog grada donio je Rješenje o prekidu postupka legalizacije
2.Asfaltna Baza Putevi i Tehnoput, donijeta rješenja o zabrani upotrebe predmetnih objekata jer nijesu upisani u katastar.
3.Za 6 objekata „Montenegropetrol“ donesena Rješenja o rušenju jer su isti objekti izgrađeni bez dozvole. Nadležni sekretarijat Glavnog grada donio je Rješenje o prekidu postupka legalizacije
4.Drobilišno postrojenje firme „Čelebić“ u Kokotima – donešeno je rješenje o zabrani rada objekta jer nije upisano ukatastar
5.Objekti i skladišta „Cijevna Komerc“ na lokaciji KO cijevna – donešeno je rješenje o zabrani rada objekta jer nije upisano u katastar
6.Fizičko lica M.M. za koje je donešeno rejšenje o zabrani u Kokotima – dobrovoljno je uklonio objekat
7.Donešene mjere zabrane drobilišnih postrojenja u Grbavcima”, saopštili su iz Ministarstva.

Regionalni Vodovod raspolaže službom zaštite koja je veoma aktivna protekle tri sedmice.

“Kontrole terena a naročito u zoni Grbavaca izvode se svakodnevno pri čemu se podnose prijave najčešće komunalnoj policiji zbog smeća ali i drugim državnim organima po potrebi. Regionalni vodovod je planiro aktivnosti uređenja korita rijeke Morače čim padne vodostaj na način što se planira izgranja prirodnih ustava koje će usporiti tok i podići vodostaj”, naveli su iz MPVŠ.
Kao i u predhodnom periodu i sada je neizostavno potrebno da tužilaštvo kao organ koji vodi krivični postupak bude upoznat sa aktivnostima koje se sprovode po ovom gorućem pitanju.

“Iz Tužilaštva su izrazili spremnost za imenovanje kontakt tužioca koji će biti upoznat sa ovim problemom i koji će biti član tima. U tom pravcu uskoro očekujemo nekog iz ODT Podgorica ko će podržati ove aktivnosti”, kazali su iz tog resora.

Ističu da saradnja sa Glavnim Gradom zasada nažalost tapka u mjestu, ali ohrabruje da postoji spremnost za saradnju i u ovom pravcu.

“Tim je dostavio dokument kojim se od Glavnog grada traži da se poštuju aktivnosti i obustavi postupak legalizacije objekata u betonskim i asfaltnim bazama što je prema informacijama Glavni Grad i uradio. Svakako očekujemo da će nakon promjena u Glavnom gradu i izborom novog gradonačelnika Glavni grad postati aktivan partner u ovoj aktivnosti”, navodi se u saopštenju-

Posebno se očekuje pojačana aktivnost Uprave Prihoda i carina u smislu poreskih i drugih kontrola iz njihove nadležnosti.

“Ostajemo odlučni i posvećeni u borbi za prirodne resursa svih građana Crne Gore. Svi koji misle da mogu nekontrolisano da devastiraju prirodna dobra suočiće se sa odgovornošću. Država ima kapacitete i odlučna je da zaštiti prirodna blaga i stane na kraj nelegalnom korišćenju prirodnih resursa”, zaključeno je u saopštenju.

Sledeće

Kaluđerović: Da na svakom mjestu dignemo glas protiv nasilja nad ženama

Ne propustite

Đurović: Dajem punu podršku borbi protiv nasilja nad ženama

Reklama

Klikni da ostaviš komentar

Priroda i društvo

IJZ: Rano otkrivanje raka grlića materice povećava mogućnost uspješnog liječenja

Iz Instituta za javno zdravlje saopšteno je da se Evropska nedjelja prevencije raka grlića materice obilježava od 19. do 25. januara 2026. sa ciljem informisanja javnosti o rasprostranjenosti, faktorima rizika raka grlića materice i podizanju svijesti o značaju preventivnih programa u okviru zdravstvenog sistema Crne Gore – Nacionalnog programa za rano otkrivanje raka grlića materice i HPV programa vakcinacije.

Rak grlića materice je jedan od vodećih uzroka obolijevanja i umiranja od malignih bolesti u ženskoj populaciji Crne Gore. Ova činjenica, kako poručuju, izaziva ozbiljnu zabrinutost imajući u vidu da se rak grlića materice može spriječiti i potpuno izliječiti ukoliko se otkrije u ranoj fazi.

“Prema podacima Kliničkog centra Crne Gore, tokom 2024. godine Onkološkom konzilijumu prikazano je 98 novooboljelih žena. Kod 54 žene (55%) rak grlića materice je otkriven u inoperabilnom stadijumu bolesti. To pokazuje da se u većini slučajeva bolest dijagnostikuje kada je uznapredovala, kada liječenje postaje otežano i neizvjesno, što značajno remeti kvalitet života oboljele žene i smanjuje šanse za izlječenje”, navode u saopštenju.

Skrining raka grlića materice je preventivni pregled koji omogućava rano otkrivanje promjena na grliću materice. Ukoliko se skrining pregledom otkriju premaligne i maligne promjene, kažu iz IJZCG, one se u najvećem broju slučajeva otkrivaju u ranoj fazi bolesti, kada još uvijek nisu prisutni simptomi ili znaci raka. Rano otkrivanje značajno povećava mogućnost uspješnog liječenja i očuvanja zdravlja žene.

“Od uspostavljanja organizovanog programa skrininga raka grlića materice 2016. godine do kraja 2025. godine, u Crnoj Gori je najmanje jednom testirano 50.724 žena na HPV infekciju. U posljednjem trogodišnjem periodu, 23.838 žena u Crnoj Gori je najmanje jednom testirano na HPV, od čega je u 3.457 slučajeva rezultat testiranja bio pozitivan (14,51%)”, navodi se u saopštenju.

Tokom 2026. godine ciljnu grupu za skrining će, isitču, činiti žene starosne dobi od 30 do 54 godine, bez simptoma i znakova bolesti.

“Primarni skrining test je HPV test. Uzimanje brisa grlića materice za HPV je jednostavna, brza i bezbolna metoda. Ako je rezultat HPV testa pozitivan, iz istog uzorka se odmah radi i LBC analiza (Citologija na tečnoj podlozi). To znači da se dvije analize obavljaju iz istog uzorka, čime se eliminiše potreba za ponovnim dolaskom kod ginekologa”, navode iz IJZCG.

Na osnovu rezultata testova u skriningu, vrši se, kažu, individualna procjena rizika prema utvrđenom protokolu.

“Žene kod kojih je HPV test pozitivan upućuju se na dodatnu dijagnostiku jer se smatra da su u povećanom riziku za nastanak raka grlića materice. HPV negativan nalaz ukazuje na nizak rizik. Pacijentkinja se poziva na redovnu kontrolu za pet godina”, ističu iz IJZCG.

HPV vakcinacija predstavlja, kažu, specifičnu mjeru primarne prevencije koja značajno smanjuje rizik od razvoja prekanceroznih promjena i raka grlića materice.

“Od početka imunizacije u Crnoj Gori (septembar 2022. godine za djevojčice, a od februara 2024. godine i za dječake), HPV vakcina je postala ključni stub u očuvanju reproduktivnog zdravlja budućih generacija. Primarna ciljna grupa za vakcinaciju su djevojčice i dječaci uzrasta od 9 do 14 godina, kada je primjena vakcine najdjelotvornija. Vakcinacija je dostupna i za uzrasne grupe od 15 do 18 godina, kao i od 19 do 26 godina”, navode iz Instituta.

Prema podacima Instituta za javno zdravlje Crne Gore, preko 15.000 djece i mladih je do sada primilo HPV vakcinu. Kumulativno, kako navode, od uvođenja programa, vakcinu je primilo 11.274 djevojčica i djevojaka i 4.006 dječaka i mladića.

“Obuhvat među djevojčicama koje su tokom 2025. godine navršile 15 godina (2010. godište) iznosi 29,5%, uz jasan rast u odnosu na prethodne godine (26,6% za 2009. godište i 18,1% za 2008. godište). Obuhvat među dječacima za 2025. godinu istog uzrasta (2010. godište) iznosi 16,9%, što takođe pokazuje brz rast (6,3% na kraju 2024. godine; 2023. godine u ovoj grupi nije bilo vakcinisanih jer program tada nije obuhvatao dječake). Iako je trend pozitivan, ovi nivoi obuhvata su i dalje ispod vrijednosti potrebnih za puni javnozdravstveni efekat, te HPV vakcinacija ostaje jedno od prioritetnih područja za dodatne sistemske i komunikacione napore”, pojašnjavaju iz IJZCG.

Ovogodišnja kampanja Instituta za javno zdravlje Crne Gore povodom Evropske nedjelje prevencije raka grlića materice obilježava se, navode, pod sloganom „Prevencija:Rak=1:0″.

“Simbolično, a u sportskom duhu, rezultat “1:0″ prenosi jasnu javnozdravstvenu poruku da kada se primijene preventivne mjere rak gubi. U širem smislu, slogan ukazuje na strateški cilj javnog zdravlja – da se kroz HPV vakcinaciju, organizovani skrining i kontinuiranu edukaciju postigne trajna prednost prevencije, smanji obolijevanje i smrtnost, te dugoročno ostvari eliminacija raka grlića materice”, navodi se u saopštenju.

Preporuke IJZCG za prevenciju raka grlića materice su: HPV vakcinacija, odgovorno seksualno ponašanje – upotreba kondoma smanjuje rizik od HPV infekcije, redovni ginekološki pregledi, organizovani skrining raka grlića materice – aktivno učešće.

Priroda i društvo

Danas je Bogojavljenje – pliva se za časni krst

Srpska pravoslavna crkva i njeni vjernici slave Bogojavljenje – praznik ustanovljen na spomen Hristovog krštenja i objavljivanje Bogočovjeka. Jedan je od 15 najvećih hrišćanskih praznika. Tradicionalno se na ovaj dan pliva za časni krst.

Današnji praznik obilježava se u spomen na događaj kada je Sveti Jovan krstio Isusa Hrista u rijeci Jordanu.

Prvi put ostvareno je Sveto Trojstvo – u Božjem glasu sa neba koji reče: “Ovo je Sin moj”, krštenju Sina Božijeg u rijeci i Svetom duhu koji je u obliku goluba sletio na Hrista.

Mnogi narodni običaji i vjerovanja se odnose na Bogojavljenje. Na ovaj dan osveštava se voda koja se nosi kući i pije radi zdravlja i prosvećenja duše i tijela.

Smatra se ljekovitom i zaštitom od nečistih sila i čuva se u kućama. Hrišćanstvo uči da se bogojavljenska vodica nikada ne kvari, jer u njoj prebiva sila Duha Svetoga.

Pozdrav “Bog se javi – Vaistinu se Bog javi”

Danas se pozdravlja riječima: “Bog se javi” ili “Hristos se javi”, a otpozdravlja sa “Vaistinu se javi”.

Bez obzira na to u koji dan padne, na Bogojavljenje se nikada ne posti. Nekršteni dani, započeti na Božić, završavaju se ovim danom.

Plivanje za Časni krst

Plivanje za Časni krst običaj je koji se održava u mnogim našim krajevima. Pliva se 33 metra, što simbolizuje broj godina života Isusa Hrista. Na Bogojavljenje se valja okupati u rijeci radi boljeg zdravlja.

Dani pogodni za vjenčanja

Po narodnom vjerovanju, u noći uoči Bogojavljenja, otvaraju se nebesa i na njima se ukazuje Bog. Tada treba poželjeti jednu želju koja će se ispuniti.

Vjerovanje je i da neudate djevojke stave ogledalce pod jastuk, jer kog muškarca sanjaju za njega će se udati.

Po običajnom kalendaru danas počinju dani pogodni za vjenčanja.

Predskazanje vremena

Ako za Bogojavljenje bude jak mraz ili pada snijeg, prema vjerovanju, godina će biti rodna, a ako bude vedro, godina će biti sušna.

Priroda i društvo

Danas se slavi Božić

Najradosniji hrišćanski praznik, dan Hristovog rođenja, proslavljaju Srpska pravoslavna crkva i crkve koje poštuju julijanski kalendar.

Prema vjerovanju, Hristovo rođenje donijelo je svjetlost istine ljudskom rodu i tim događajem ispunjeno je starozavetno proročanstvo o rođenju Spasitelja.

Sedmog januara slavi se rođenje Isusa Hrista, Spasitelja koji je došao među ljude da im ukaže na vrijednosti vjere u ljubav, da ih izmiri sa Bogom koga su se odrekli počinivši prvi grijeh.

Prema jevanđelju, Isus Hristos je rođen tačno u ponoć, kada se najsjajnija zvijezda koja se kretala od istoka prema Zapadu zaustavila iznad pećine kraj Vitlejema.

U pećini u Vitlejemu Marija je u slamu povila novorođenog Spasitelja i poklonila mu se kao Bogu.

“U isto vrijeme, nad zemljom izraelskom pojavi se velika sjajna zvezda koja bješe neobična stoga što se nije kretala od istoka ka zapadu već se kretala prema jugu, a ne bješe na visini kao sve zvijezde već u visini ptičjeg leta “, piše u jevanđelju.

Zvijezdu su četrdeset dana pratila trojica mudraca, Kaspar, Baltazar i Melkior. Stigavši u Jerusalim, u vitlejemskoj pećini, nad kojom se zaustavila zvijezda, poklonili su se djetetu “kao caru nad carevima i darivali ga zlatom, a potom tamjanom kao Boga i smirnom kao prvosveštenika i učitelja”.

Car Irod je, u strahu za svoj presto, naredio da se u Vitlejemu pobiju sva muška djeca do dvije godine, nadajući se da će među njima biti i novorođeni Isus. Prema jevanđelju, ubijeno je 14.000 djece, ali je sveta porodica prebjegla u Misir u Egiptu, gdje je živjela do Irodove smrti.

Proslava Božića u krugu porodice

Pripreme za ovaj praznik počele su prije šest nedelja, Božićnim postom, pročišćenjem duha i tijela. Zato su nezamislive svađe i rasprave na ovaj dan, pa posvađani treba da se pomire ili mirobože.

Praznik se provodi u krugu porodice, ne ide se u tuđe kuće. Dolazi jedino položajnik, osoba srećne ruke koja će porodici donijeti sreću, zdravlje i napredak.

Od Božića do Bogojavljenja mrsni su dani, pa i srijeda i petak, ali se uoči Bogojavljenja, na Krstovdan, posti ma koji dan bio. Narod dane od Božića do Bogojavljenja zove “nekršteni dani”.

Po narodnom običajnom kalendaru, danas od svakog posla treba nešto započeti, da bi do sledećeg Božića “sve išlo od ruke”. Ne spava se, da se ne bi drijemalo cijele godine.

U vezi sa Božićem postoje brojni, ali i različiti običaji. Međutim, pozdravljanje na ovaj praznik je svuda isto:

Hristos se rodi! Vaistinu se rodi!