Digitalni svijet
Android telefon koji čuva prirodu
Ne samo da čuva prirodu, nego i traje duže zahvaljujući otpornijem kućištu i dužim Android nadogradnjama.

Kompanija HMD Global, dom Nokia telefona, nastavila je da radi ono što je Nokia telefone činilo drugačijim i to je dokazala na ovogodišnjem IFA sajmu u Berlinu, kada su predstavili Nokia X30 5G uređaj, njihov najodrživiji pametni telefon do sada.
Nokia telefoni su oduvek bili drugačiji i takav je i model Nokia X30 5G, kojem je celokupan metalni ram napravljen od 100% recikliranog aluminijuma, zadnji panel od 65% reciklirane plastike, a sam telefon ima veoma dobre mogućnosti reciklaže. Zanimljivo je da o tome ne morate da brinete, jer je Nokia X30 5G napravljena da traje i da bude “igrač na duge staze“.
Ovaj telefon ima Corning Gorilla Glass Victus staklo sa prednje strane, a kamere su zaštićene istim staklom sa DX+ tehnologijom, što je veoma retka karakteristika na telefonima ove klase. Osim toga Nokia X30 5G ima tri godine uobičajene garancije, dobiće tri Android OS ažuriranja i isto toliko godina mesečnih Google zakrpa sa bezbednosnim ažuriranjima. To znači da će ovaj telefon moći bez problema da se koristi godinama, najmanje do 2026, što svakako opravdava ekološki profil samog telefona i njegovu namenu.
HMD Global je mislio na sve, pa se Nokia X30 5G isporučuje u kutiji bez plastike, napravljenoj od potpuno recikliranog papira, uz prateće brošure i uputstva od istog takvog materijala. Kao deo napora da se smanji uticaj na životnu sredinu i redukuje količina otpada Nokia X30 5G nema punjač uz sebe, ali možete da koristite bilo koji brzi punjač sertifikovan po QC3.0, PD3.0, PPS standardima snage do 33 vata. Da bi trajao duže, HMD Global je ovaj telefon sertifikovala IP67 zaštitom od vode i prašine, a skener otiska prsta je u ekranu, a ne sa strane (za otključavanje može da se koristi i selfi kamera).
Uz plastičnu SIM karticu moguće je koristiti i virtuelni eSIM, a baterija kapaciteta 4.200 mAh sertifikovana je na do dva dana autonomije, što omogućava duži radni vek sa manje punjenja, uz minimalno 800 ciklusa punjenja, do kada će baterija zadržati svoj puni kapacitet. Sve su ovo opcije koje su primenjene na telefonu da bi on radio duže i uticao manje na životnu sredinu, ali da bi bio maratonac na duge staze HMD Global je morao dobro da optimizuje i hardver.
Čist Android je mnogo manje zahtevan po svim pitanjima (dolazi u izdanju Android One 12), ali ima pametne algoritme koji omogućavaju da autonomija traje duže, a telefon ostane brz i nakon dugo vremena korišćenja. Nokia X30 5G može da se koristi za beskontaktno plaćanje i očitavanje, jer ima NFC podršku, a tu je i FM radio za koji su vam neophodne slušalice sa žicom.
Pomenuli smo hardver, pa je red da kažemo da je pre svih tu Qualcomm Snapdragon 695 čipset sa 5G podrškom, 8 GB RAM i 256 GB memorije sa uobičajenom podrškom za Google Cloud. Ovo je više od pristojne konfiguracije, koja je sposobna da se nosi sa multitasking zahtevima, igrama i svakodnevnim obavezama. Telefon je moguće koristiti sa istovremeno dve SIM kartice, a za povezivanje su tu još Wi-Fi 802.11 a/b/g/n/ac/ax-ready (2.4 / 5G dual band), GPS (AGPS, GLONASS, BDS i Galileo L1/L5 dual band) i USB Type-C za punjač i slušalice.
Nokia X30 5G ima unapređenu PureView kameru sa Quad Bayer tehnologijom rezolucije 50 megapiksela uz podršku OIS opcije. O kameri i njenom kvalitetu govorićemo detaljno u tekstu koji sledi posle ovog, zato se pobrinite da nas pratite redovno, jer ćemo na SmartLife stranicama predstaviti detaljno mogućnosti nove PureView kamere.
Ekran je Full HD+ OLED sa maksimalnim osvetljenjem do 700 nita, dijagonale 6,43 inča i 90 Hz brzim osvežavanjem sadržaja. Moguće je podešavati osvetljenje ekrana manuelno ili automatski, a odnos stranica je 20:9 i odgovara popularnom video sadržaju koje emituju Netflix i drugi streaming servisi koje Nokia X30 5G podržava.
Najjači utisci nakon prvih nekoliko dana druženja s ovim telefonom su da je besprekorno izrađen i kvalitetan – aluminijum je savršeno izbrušen i prijatan da dodir, a zadnji panel izgleda moderno i lepo. Nokia X30 5G teška je samo 185 grama i lako se koristi jednom rukom zbog kompaktnije dijagonale ekrana, a kvalitet samog panela je pravi “praznik za oči“, što bi se reklo kod nas.
Može vam se dopasti
Digitalni svijet
Skype prestaje s radom

Poznata usluga za internet razgovore i pozive, koju posjeduje Microsoft, Skype, obavijestila je korisnike o svom gašenju.
„Od maja 2025. godine Skype više neće biti u funkciji. U narednim danima moći ćete da se prijavite na Microsoft Teams Free koristeći svoj Skype nalog kako biste nastavili kontakt s prijateljima i sačuvali svoje razgovore. Zahvaljujemo vam što ste bili dio Skypea i našeg tima“, saopšteno je iz Microsofta.
Skype je svojevremeno bio predvodnik u svijetu online komunikacija. Lansiran 2003. godine, brzo je postao omiljen zbog besplatnih poziva, videopoziva i slanja poruka. Koristili su ga milioni ljudi širom planeta, bilo za privatne ili poslovne svrhe.
Ovaj servis ušao je u istoriju kao jedan od prvih koji je omogućio laku i besplatnu komunikaciju između ljudi s različitih krajeva svijeta. Iako danas postoje brojni rivali poput Zooma, WhatsAppa i Microsoft Teamsa, Skype je godinama bio važan alat za razgovore na mreži i poslovne sastanke.
S obzirom na to da Microsoft Teams dominira u poslovanju i obrazovanju, čini se da Skype više nema nekadašnju važnost zbog napretka tehnologije i sveobuhvatnijih rješenja. Microsoft je odlučio da stavi naglasak na Teams kao glavni alat za timski rad, što znači kraj za Skype.
Digitalni svijet
Predstavljen MontengroGPT: Vladimir Dukljanski, prvi crnogorski AI asistent i čuvar jezika

Predstavljen je MontenegroGPT – prvi crnogorski jezični model vještačke inteligencije, posebno razvijen i treniran za crnogorski jezik i njegove dijalekte.
Crnogorski naučnik Aleksandar Kapisoda, koji živi u Njemačkoj, predstavio je prvog crnogorskog AI asistenta chatbota-Vladimir Dukljanski, baziranog na MontengroGPT. Ovo, kako ističe, nije samo tehnološki projekat, ovo je kulturna i jezička revolucija koja će osigurati da crnogorski jezik ne samo preživi, već i napreduje u digitalnom dobu.
„U istorijskom trenutku za crnogorsku digitalnu budućnost, predstavljamo MontenegroGPT – prvi crnogorski jezični model vještačke inteligencije, posebno razvijen i treniran za crnogorski jezik i njegove dijalekte. Nakon intenzivnog razvoja koji je započet u decembru 2022. godine, MontenegroGPT od 11.11.2024. postaje dostupan javnosti kroz revolucionarnog AI asistenta Vladimira Dukljanskog „, saopštio je Kapisoda.
Kako je istakao, u vremenu kada je pritisak na negiranje crnogorskog jezika dostigao vrhunac, MontenegroGPT se pojavljuje kao digitalni štit našeg jezičkog identiteta.
“Ovaj napredni jezični model nije samo tehnološko dostignuće – on je garancija opstanka i razvoja crnogorskog jezika u digitalnom dobu. Vladimir Dukljanski, prvi crnogorski AI asistent baziran na MontenegroGPT modelu, predstavlja više od običnog digitalnog alata. On je čuvar jezika, učitelj i savjetnik, dizajniran da razumije sve nijanse crnogorskog jezika i njegovih dijalekata. Njegova primarna misija je zaštita našeg jezičkog blaga od pokušaja negiranja i asimilacije”, ističe Aleksandar Kapisoda.
Naveo je i koje su ključne karakteristike i dostignuća MontenegroGPT-a.
„Potpuna specijalizacija za crnogorski jezik i njegove dijalekte, napredno razumijevanje i generisanje autentičnog crnogorskog jezika Inovativni alati za obrazovanje i očuvanje jezičkog naśljeđa, podrška književnom stvaralaštvu Podrška književnom stvaralaštvu i poslovnoj komunikaciji, očuvanje tradicionalnih crnogorskih jezičkih izraza i dijalekata i integracija savremenih tehnologija sa istorijskim jezičkim naśljeđem“, dodao je Aleksandar Kapisoda.
Ovaj projekat nije samo tehnološka inovacija – on je most između naše bogate jezičke tradicije i digitalne budućnosti.
„MontenegroGPT predstavlja prekretnicu u očuvanju crnogorskog jezika. U vremenu kada se naš jezik suočava sa brojnim izazovima, stvaramo digitalni štit koji će osigurati njegovo mjesto u budućnosti. Ovo nije samo tehnološki projekat – ovo je naša obaveza prema prošlosti i budućim generacijama „, ističe osnivač projekta.
Ovaj revolucionarni projekat otvara novo poglavlje u istoriji crnogorskog jezika, demonstrirajući kako moderna tehnologija može služiti očuvanju kulturnog identiteta.
MontenegroGPT nije samo odgovor na trenutne izazove – on je temelj za budući razvoj i napredak crnogorskog jezika u digitalnom svijetu.
„Ne samo da kročimo u budućnost, već smo je stvorili. U svijetu gdje se jezik i tehnologija preplijeću, naša rabota je da predvodimo tu promjenu, preobraćajući način na koji ljudi zbore s mašinama i kako mašine skapraju nas zauzvrat“, poručio je Kapisoda.
Digitalni svijet
Kineski hit AI osvaja sve: Sada je i na Windowsu

Kineski startap, koji je kreirao izuzetno uspješan model vještačke inteligencije, ne prestaje da izaziva pažnju.
DeepSeek je trenutno u centru pažnje, a ovaj popularni kineski AI startap izaziva veliku pažnju javnosti zbog velikog uspjeha koji je ostvario u kratkom periodu.
Nedugo nakon objave, DeepSeek AI asistent je zabilježio veliku popularnost i našao se na vrhu Apple i Google prodavnica aplikacija, kao najbolje ocijenjena besplatna aplikacija.
Sada su objavljena još neka partnerstva, koja uključuju dostupnost DeepSeeka na Microsoftovim platformama.
Iako je Microsoft usko povezan sa ChatGPT AI modelom kompanije OpenAI, kompanija je objavila da uskoro donosi DeepSeek-R1 AI model na Copilot+ računare.
Prvo će biti dostupan na Snapdragon X uređajima, a potom stiže na Intel Lunar Lake i AMD Ryzen AI 9 PC-ove.
DeepSeek-R1-Distill-Qwen-1.5B model uskoro stiže na Microsoft AI Tookit za developere, a kasnije stižu moćnije 7B i 14B varijante.
Istovremeno, Microsoft donosi DeepSeek R1 model na svoju Azure AI Foundry platformu. Kineski AI model će se tamo pridružiti drugim AI modelima, koa što su GPT-4, Mistral AI, Meta-Llama 3 i drugi.
Istaknuto


Zećanin jedan od najmlađih doktora nauka u Crnoj Gori
Inspiracija mladima iz Zete, ali i cijele Crne Gore, sve češće dolazi iz akademskih krugova, a među najsvjetlijim primjerima izdvaja...


Gospojine i KIC Zeta oživjeli duh Cekovićeve poezije
Pripremila: Ana Božović


Novi sajt Opštine Zeta donosi modernu administraciju i e-servise
U saradnji sa UNDP-jem, Opština Zeta privodi kraju izradu novog zvaničnog sajta, koji će, prema riječima sekretara za finansije Bojana...


Nikola Krstović za Portal Zeta: Ostaje san da sa ekipom Zete osvojim ligu
Pripremila: Tamara Raičević


Krstović: Uvešćemo prinudnu upravu u Opštinu Zeta
Ukoliko riječi „ne usvaja se” ne prebacite u „usvaja se” na predlog odluke o moratorijumu na gradnju na 12 katastarskih...
Najnovije
Istaknuto
-
Hronika3 дана ranije
Preminuo muškarac ranjen u pucnjavi u Zeti, osumnjičeni identifikovan
-
Zeta14 сати ranije
Zećanin jedan od najmlađih doktora nauka u Crnoj Gori
-
Hronika1 дан ranije
Uhapšen zbog krađe u Zeti
-
Događaji3 дана ranije
Gospojine i KIC Zeta oživjeli duh Cekovićeve poezije
-
Zeta4 дана ranije
Popović: Porez na nepokretnost minimalno uvećan – građani zaštićeni
-
Zeta4 дана ranije
Novi sajt Opštine Zeta donosi modernu administraciju i e-servise
-
Hronika2 дана ranije
Uhapšen Dejan Đinović, osumnjičen za ubistvo Nikolova
-
Hronika10 сати ranije
Kod Vukovačkog mosta pronađeno tijelo Podgoričanke