Priroda i društvo

Šta se govori, a šta je istina? 10 zabluda o novom Postrojenju za prečišćavanje otpadnih voda

U javnosti već mjesecima slušamo niz netačnih tvrdnji o izgradnji Postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda Podgorice.

Dio njih nastaje iz neznanja, dio iz straha koji je razumljiv s obzirom na višedecenijske izazove sa kojima se mještani suočavaju na tom području, dok su dio posljedica tendencioznih interpretacija, zloupotreba ili zanemarivanja činjenica. Navodimo najčešće manipulacije i provjerljive činjenice, kako bi javnost imala uvid u stvarno stanje o realizaciji jednog od najvažnijih infrastrukturnih pitanja Glavnog grada i rješavanju najaktuelnijeg ekološkog problema.

Neistina: „Postrojenje je prijetnja po zdravlje građana.“

ISTINA: Postrojenje je upravo suprotno – ključna i neophodna zaštita zdravlja građana. Bez njega, neprečišćene otpadne vode u ogromnim količinama svakodnevno završavaju u Morači, a zatim u Skadarskom jezeru i Jadranskom moru. To direktno ugrožava zdravlje ljudi, poljoprivredu i ekosisteme Podgorice i Zete. U savremenoj Evropi ne postoji glavni grad bez ovakvog sistema.

Neistina: „PPOV je ista prijetnja kao i Kombinat aluminijuma Podgorica.“

ISTINA: Poređenje sa industrijskim pogonima iz 60-ih godina prošlog vijeka je potpuno neutemeljeno. Bazen crvenog mulja KAP-a predstavlja ozbiljan ekološki problem i prijetnju po zdravlje građana i Vlada je za njegovu sanaciju opredijelila 30 miliona eura. PPOV, sa druge strane prečišćava zagađene otpadne vode u tehnički ispravnu vodu, bez ikakvog rizika po ljude i životnu sredinu. Dodatno, površina koju zauzimaju bazeni crvenog mulja iznosi oko 450.000 m², dok će savremeno postrojenje zauzimati svega 6.500 m², odnosno 1,5% površine toksičnih bazena.

Neistina: „Riječ je o zastarjeloj tehnologiji koju Evropa izbacuje iz upotrebe.“

ISTINA: Sasvim netačno. Samo u Njemačkoj i Austriji funkcioniše oko 8.000 ovakvih postrojenja, a u Evropi čak preko 30.000 sistema za prečišćavanje. Riječ je o standardnoj, konvencionalnoj metodi koja se primjenjuje širom svijeta i ispunjava najviše ekološke standarde Evropske unije, koja ujedno finansira ovaj projekat. Oprema za postrojenje u Podgorici proizvodi se od kraja 2022. godine, dominantno kod renomiranih njemačkih proizvođača.

Neistina: „Spalionica mulja je Černobilj za Zetu.“

ISTINA: Količina izduvnih gasova novog postrojenja iznosiće 4.160 m³ na sat, što je ekvivalent količini koju proizvode 2 kamiona tokom jednog sata. Za poređenje: Termoelektrana Pljevlja emituje 900.000 m³ izduvnih gasova na sat. A ukupna emisija štetnih gasova cijelog sistema jednaka je jednokratnom radu 6 kamiona. Znatno veće zagađenje proizvode teške građevinske mašine koje se koriste za nelegalnu eksploataciju šljunka iz Morače. U Njemačkoj, ovakva postrojenja već godinama uspješno funkcionišu i to usred naseljenih cjelina Berlina, Bona, Hamburga, Štutgarta). Dakle, emisije novog postrojenja, po svakom parametru, biće daleko ispod propisanih 2010-75 EU standarda. Na primjer, nivo praškastih materija biće upola manji od dozvoljenog. Spaljivanje mulja je standardna praksa u Evropi, uz stroge filtere i kontinuirani monitoring u realnom vremenu. U slučaju prekoračenja, rad postrojenja se automatski obustavlja. Ovo rješenje zapravo značajno smanjuje količinu otpada i rizike po okolinu.

Neistina: „Ugovor o izgradnji je sporan i sakriven od javnosti.“

ISTINA: Glavni grad Podgorice je omogućio uvid u ugovor o izgradnji sistema, sačinjen od strane vodećeg partnera zajedničkog ulaganja KUZU Grup, Istanbul, Turska. Dostupan je u digitalnoj verziji na zvaničnoj internet stranici Glavnog grada (ovdje), koja sadrži zatamnjene djelove isključivo kako bi se spriječilo eventualno neovlašćeno korišćenje osjetljivih tehničkih djelova od strane konkurentskih kompanija. Ovakva praksa predstavlja standard u realizaciji velikih infrastrukturnih projekata i u skladu je sa važećim propisima. Puna, nezatamnjena verzija ugovora takođe je dostupna svim zainteresovanim stranama. Građani mogu da izvrše uvid u cijeli ugovor, kao i u kompletnu projektnu dokumentaciju, i to slanjem zahtjeva na mejl adresu: podgorica.wwtp@kuzugrup.com. Svima koji pošalju upit biće omogućen uvid u prisustvu pravnih zastupnika ugovorne strane, u cilju potpune transparentnosti i otklanjanja svih eventualnih nedoumica.

Neistina: „Niko nema prava da postrojenje gradi na teritoriji opštine Zete.“

ISTINA: Izgradnja novog sistema, kao državnog objekta od opšteg interesa, planirana je na namjenskoj urbanističkoj parceli površine 13 hektara, unutar industrijske zone. Lokacija se nalazi između kompleksa KAP-a i lokalne saobraćajnice koja spaja naselja Dajbabe i Botun, na katastarskim parcelama u vlasništvu Glavnog grada. Treba napomenuti i to da infrastrukturni projekti ne poznaju administrativne granice. U Evropi postoje primjeri da jedna opština ili čak država koristi infrastrukturu koja se nalazi na teritoriji druge. Da li neko pita građane Pljevalja što se cijela Crna Gora napaja strujom iz Rudnika uglja koji je na njihovoj teritoriji ili iz Termoelektrane Pljevalja.

Neistina: „Lokacija se može lako promijeniti, ali to ne žele.“

ISTINA: Izmještanje lokacije značilo bi ponavljanje kompletne procedure: nova geotehnička ispitivanja, novi elaborati, nova procjena uticaja na životnu sredinu i nova saglasnost Agencije. To bi projekat odložilo najmanje 2 do 3 godine, uz nastavak ispuštanja neprečišćenih voda u Moraču tokom tog perioda. Propratni, finansijski troškovi i penali koji bi se u tom slučaju takođe morali platiti, mjere se u stotinama miliona eura.

Neistina: „Zeta nema nikakvu korist od ovog postrojenja.“

ISTINA: Svakog mjeseca u Podgorici se generiše oko milion kubnih metara otpadnih voda. Od toga se trenutno prečišćava svega oko 40%, dok skoro 60% završava direktno u Morači. Neprečišćene otpadne vode sadrže organske materije i otrovne supstance koje narušavaju ravnotežu ekosistema, dovode do pomora biljnog i životinjskog svijeta i dodatno izazivaju kontaminaciju zemljišta i podzemnih voda, što znači manjak pitke vode i veći rizik od širenja bolesti. Upravo stanovnici Zete danas trpe najveće posljedice zagađenja, jer kroz njihova naselja protiče zagađena Morača i zemljište na kojima oni uzgajaju zasade je kontaminirano. Zato je izgradnja novog postrojenja od suštinskog značaja za zdravlje građana, zaštitu životne sredine i očuvanje rijeka i to je pitanje opstanka ne samo za stanovnike opštine Podgorica, već i stanovnike Zete. Takođe važan benefit novog sistema je što će on omogućiti da se oko 30% Zete priključi na kanalizacionu mrežu (Botun, Cijevna, dio Mahale i dio Golubovaca).

Neistina: „Biće i na novom postrojenju neprijatnih mirisa“

ISTINA: Neće. Aktuelno postrojenje, staro pola vijeka, rađeno je za kapacitet od 55.000 ekvivalent stanovnika, a Podgorica je davno i višestruko premašila taj broj. Neprijatni mirisi na postojećem postrojenju nastaju upravo zbog prevaziđenog kapaciteta. Ovaj problem posebno je intenziviran tokom avgusta i septembra, usljed sezone prerade grožđa u preduzeću „13. jul Plantaže“, koje je kao najveći industrijski zagađivač priključeno na kanalizacionu mrežu Podgorice. Tokom tog perioda u kanalizacioni sistem ispuštaju se industrijske otpadne vode koncentracije zagađenja od 40.000 do 60.000 ekvivalent stanovnika, što je maksimum kapaciteta postojećeg gradskog postrojenja. To znači da bi samo za potrebe Plantaža trebalo da postoji jedno postrojenje postojećeg kapaciteta. Bitno je znati i da će novo postrojenje imati zatvoren sistem i savremenu tehnologiju obrade vazduha zahvaljujući kojima se mirisi eliminišu prije nego što dospiju u atmosferu.

Neistina: „Postrojenje će se graditi nadomak naseljenih objekata“

ISTINA: Najbliži objekat unutar industrijske zone nalazi se na udaljenosti od 141 m i riječ je o urušenoj kući. Ostali objekti u istoj zoni nalaze se na većim udaljenostima, od 241 do 499 m, pri čemu se dio njih odnosi na kuće u izgradnji bez namjene za stanovanje ili na objekte koji nijesu uknjiženi, dok su uknjiženi stambeni objekti udaljeni više od 400 m od budućeg postrojenja. Van industrijske zone, najbliži objekat nalazi se na udaljenosti od 696 m, dok se ostali objekti nalaze na udaljenostima većim od 700 m, a jezgro naselja Botun udaljeno je 1.384 m od planirane lokacije postrojenja.

( Vodovod i kanalizacija doo Podgorica )

Slične teme:botun Crna gora kolektor

Sledeće

Danas počinje uklanjanje nelegalnih objekata u NP Skadarsko jezero

Ne propustite

Praznična tradicija darivanja u organizaciji kompanije Meridianbet

Reklama

Klikni da ostaviš komentar

Priroda i društvo

Zašto je Novak Đoković od nacionalnog heroja postao državni neprijatelj?

Od sportskog simbola koji je godinama prevazilazio političke i društvene podjele do javne ličnosti čiji se stavovi i gestovi sve češće tumače kao društveno relevantan čin, promjena odnosa dijela vlasti i medija prema Novaku Đokoviću oslikava širi kontekst polarizacije u savremenoj Srbiji.

Novak Đoković je više od dvije decenije važio za gotovo nesporni nacionalni simbol – sportistu koji je svojim rezultatima Srbiju pozicionirao na svjetsku mapu i predstavljao jednu od rijetkih figura oko koje je postojao širok društveni konsenzus. Njegovi uspjesi tumačeni su kao dio državnog identiteta, a lični imidž građen kao primjer discipline, istrajnosti i nacionalnog ponosa. Međutim, u periodu pojačanih društvenih tenzija u Srbiji, odnos prema Đokoviću u dijelu političkog i medijskog prostora doživio je vidljivu promjenu.

Prema analizama stranih i domaćih medija, prelomni trenutak nastupio je kada je Đoković javno iskazao solidarnost sa studentima i građanskim protestima u Srbiji. Njegovi gestovi podrške, koji su uslijedili nakon tragedije u Novom Sadu, u dijelu provladinih medija protumačeni su kao političko svrstavanje. Time je, prema takvom narativu, napustio ulogu sportiste koji stoji izvan društvenih sukoba i postao javni akter čiji se stavovi otvoreno problematizuju. Đoković je tako u kratkom roku postao je meta optužbi da se miješa u politiku i utiče na javno mnjenje.

Promjena tona brzo je postala uočljiva u tabloidima i medijima bliskim vlastima. Nekadašnji slavljenik naslovnih strana počeo je da se prikazuje kroz negativan ili omalovažavajući diskurs, dok su njegovi sportski uspjesi relativizovani ili potiskivani u drugi plan. Pojavili su se i otvoreno podrugljivi izrazi, iako je Đoković u tom periodu i dalje bilježio rezultate na najvišem svjetskom nivou. Takav pristup dodatno je produbio jaz između podrške koju uživa u značajnom dijelu javnosti i odnosa koji prema njemu imaju pojedini centri političke i medijske moći.

Dodatnu pažnju izazvala je i poruka „Nešto ste rekli?“, koju je Đoković ispisao na kameri nakon jednog od mečeva na Australijan openu. U domaćoj javnosti ta poruka protumačena je kao indirektan odgovor na učestale kritike i omalovažavanja kojima je bio izložen u pojedinim medijima u Srbiji. Iako nije precizirao kome je poruka bila upućena, dio analitičara smatra da se radilo o simboličnoj reakciji na narativ o njegovom navodnom sportskom padu, pri čemu je dodatnu težinu dobila jer je uslijedila nakon još jedne ubjedljive pobjede, naglašavajući odgovor rezultatima, a ne polemikama.

Ne možemo zaboraviti i njegove poruke sa međunarodnih turnira, prije svega izjava „Kosovo je srce Srbije“, ispisana tokom Rolan Garosa. Đoković je kasnije istakao da je tom porukom izrazio lično patriotsko uvjerenje i osjećaj nacionalne pripadnosti, naglašavajući da bi isti gest ponovio jer ga doživljava kao pravo na slobodno izražavanje sopstvenog identiteta. U domaćoj javnosti poruka je dominantno tumačena kao izraz patriotizma i emotivne veze sa nacionalnim pitanjima koja imaju duboko ukorijenjeno mjesto u društvenom i istorijskom kontekstu Srbije.

Danas uprkos pritiscima i promijenjenom odnosu dijela medija, Đoković je nastavio da sportskim rezultatima potvrđuje kontinuitet vrhunskog nivoa igre. Pobjedama nad mlađim rivalima i zapaženim nastupima na najvećim turnirima demantovao je tvrdnje o završetku karijere, dok su emotivne reakcije na terenu i nakon mečeva često tumačene kao odgovor na višegodišnje osporavanje koje prevazilazi isključivo sportski okvir.

Atmosfera na Australijan openu ove godine pokazala je da Đoković i dalje uživa snažnu podršku publike, i to u razmjerama koje su, prema zapažanjima medija, rijetko viđene čak i u njegovoj matičnoj zemlji. Tokom mečeva, tribine su bile ispunjene navijačima koji su ga pozdravljali ovacijama i skandiranjem, što je predstavljeno kao dokaz da njegova globalna popularnost ostaje netaknuta, uprkos pokušajima da se njegov značaj i uticaj u domaćem javnom prostoru umanje ili politički reinterpretiraju.

Novak je bio i ostao srpski teniser najveći svih vremena.

Priroda i društvo

Mještani Botuna se okupljaju u podne ispred prostorija DNP-a

photo by Filip Filipović / Adria

Mještani Botuna i cijele Zete okupiće se danas u podne ispred prostorija Demokratske narodne partije kako bi dali podršku predsjedniku te partije Milanu Kneževiću, Maji Vukićević i Milunu Zogoviću koji su podnijeli ostavke u Vladi Crne Gore.

Kako je kazao jedan od predstavnika mještana Mihailo Ćetković, Zećani znaju da je okidač bio kolektor, ali ovog puta pozivaju i ljude iz cijele Crne Gore koji podržavaju da srpski jezik bude službeni, uvođenje trobojke kao državne zastave i dvojno državljanstvo.

“Danas se okupljamo u 12 sati ispred postorija DNP-a da damo podršku Zogoviću, Vukićević i Kneževiću. Da se Zogoviću i Vukićević zahvalimo što su podnijeli ostavke na funkcije u Vladi. Pozivamo ljude iz cijele Crne Gore da nam se pridruže u 12 sati zbog ostavki. Smatram da ne treba samo da budu ljudi iz Zete na skupu, već svi oni koji podržavaju jezik, zastavu i dvojno državljanstvo”, istakao je Ćetković.

On je pozvao sve da im se pridruže na skupu u podne ispred prostorija DNP-a koji se nalaze preko puta nekadašnjeg hotela Ljubović.

Priroda i društvo

Meridianbet: Dok optužuju konkurenciju za neplaćanje poreza – njihovi tiketi ne prikazuju nijedan cent poreske obaveze

Fotografije tiketa tri priređivača koji se u javnosti predstavljaju kao primjer zakonitog poslovanja pokazuju da porez na dobitke nije obračunat niti jasno iskazan, uprkos tvrdnjama da upravo oni poštuju poreske propise.

U posljednjim danima svjedočimo intenzivnoj medijskoj kampanji u kojoj se pojedini priređivači igara na sreću predstavljaju kao „jedini koji obračunavaju i plaćaju poreze“, dok se konkurencija targetira kroz selektivne i netačne navode o navodnom kršenju zakona.

Međutim, dokumentacija koju danas stavljamo na raspolaganje javnosti govori suprotno.

Na priloženim tiketima tri kompanije koje najglasnije govore o zakonitosti poslovanja jasno se vidi da porez na dobitke nije obračunat, niti je prikazan na način koji bi omogućio potpunu poresku transparentnost prema igračima i državi.

Drugim riječima — oni koji se u medijima predstavljaju kao simbol poreske discipline, u praksi ne primjenjuju ono što javno zagovaraju.

Ovo otvara ključno pitanje:
kako je moguće da se u javnosti vodi agresivna kampanja o „neplaćanju poreza“, dok sopstveni tiketi ne sadrže nikakav obračun poreske obaveze?

Posebno je važno naglasiti da obračun i uplata poreza na dobitke igrača jeste moguća i zakonita praksa, pri čemu taj iznos ne predstavlja poreski priznati rashod i ne umanjuje osnovicu poreza na dobit — što je potpuno jasno u poreskoj praksi regiona.

Tvrdnje da priređivači „ne mogu“ obračunavati porez u ime igrača predstavljaju pogrešnu interpretaciju propisa i služe isključivo za medijsku manipulaciju.

Umjesto transparentne primjene zakona, svjedočimo pokušaju da se kroz javne optužbe skrene pažnja sa sopstvene prakse i stvori lažna slika o „poštenima“ i „nepoštenima“ na tržištu.

Činjenice su, međutim, neumoljive — poreska odgovornost se ne dokazuje saopštenjima, već jasnim i vidljivim obračunom na svakom tiketu.

Pozivamo nadležne institucije da jednako i dosljedno postupaju prema svim učesnicima na tržištu, bez selektivnog pristupa i bez podlijeganja medijskim spinovima.

Građani imaju pravo da znaju ko zaista poštuje zakon, a ko ga koristi kao alat za obračun sa konkurencijom.