Zeta

Kako je 8. februar određen za Dan opštine Zeta?

Autor: Ranko Kovačević

Do 16. avgusta 2022. godine opština Zeta je bila gradska opština u okviru glavnog grada Podgorice, kao gradska opština Golubovci. Te, 2022. (16. avgusta) Zeta je postala nova opština, odvajanjem 15.305 hektara površine od Podgorice, a prema poslednjem popisu na ovom području živi 16.206 stanovnika.

Zeta je dobila status punopravne opštine, izmjenom više zakona u Skupštini Crne Gore. To je učinjeno na vanrednoj sjednici parlamenta voljom poslanika DPS-a, SD-a, SDP, URA, Bošnjačke stranke i albanskih partija.

Protiv su bili poslanici Demokratskog fronta i Demokrata .

Nova Opština Zeta dvije i po godine,nakon sticanja samostalnosti ima zavidan budžet od 14,7 miliona, sa prosječnom platom od 1.154eura, tako da ta lokalna samouprava, već 2,5 godine ,,sama sebe izdržava”.I to čini uspješno.

……………………………………………………………………………………

Neke datume i događaje ne treba objašnjavati. Kada kažemo 13. jul ili 19. decembar – zna se značenje i oslobodilačka simbolika tih datuma, pa uz njih ne treba pisati puni naziv – Dan ustanka crnogorskog naroda ili Dan oslobođenja Podgorice.

Ima takođe značajnih datuma iz naše istorije o kojima i dobro informisani pa i neki visokoobrazovani malo znaju. Istorijske knjige ih rijetko ili tek uzgred spominju, a s druge strane gotovo ništa nije učinjeno da u svakodnevnom životu budu primijećeni, nazivom ulice ili na neki drugi način. Jedan od takvih datuma je 27. januar ili po novom kalendaru 8. februar 1879. godine.

Pokušajte da se prisjetite – šta se u Podgorici i njenoj okolini dogodilo na taj dan, prije 147 godina? Tog 27. januara, odnosno 8. februara 1879. godine Podgorica i Zeta su, nakon Berlinskog kongresa, ponovo postale dio crnogorske države. Naime, 21. januara 1879. u Virpazaru je potpisan sporazum prema kojem je turska vojska napustila Podgoricu i okolinu, a crnogorska vojska je zaposjela. Time je okončana turska vlast na ovom području koja je započeta u 15-tom vijeku. Podgorica, a samim tim i Zeta, odnosno Golubovci, postali su dio Knjaževine Crne Gore.

U Državnom arhivu Crne Gore čuva se original tog dokumenta čiji je naslov: “Sporazum između crnogorskih i turskih komesara o evakuaciji i zaposijedanju teritorija u skadarskom vilajetu, na osnovu odredaba Berlinskog ugovora (1879.).“

Tim dokumentom je precizirano : “…27. januara otomanske trupe će već od sedam sati ujutro početi da napuštaju ušančeni logor Spuž-Podgorica, kao i ostale djelove koji mu pripadaju…”

I potom se objašnjava kako će odstupati turska vojska…U sporazumu je takođe navedeno da “stanovnicima, koji budu htjeli da se isele iz mjesta pripojenih Crnoj Gori, biće odobrene olakšice, kako u pogledu otuđenja njihovih dobara tako i u pogledu njihovog iseljenja…”

O tom važnom datumu i događajima iz godine u godinu saznajemo više već od 8. februara 2013, kada je prvi put obilježen Dan gradske opštine Golubovci.

Odluku o tome jednoglasno su donijeli odbornici Skupštine opštine Golubovci na sjednici ( neka i taj datum ostane zapisan) 24. oktobra 2012. godine na prijedlog komisije u sastavu: dr Jovan Kavarić (predsjednik ) i članovi: prof. dr Novica Vujošević, prof. Mihailo Majić, predsjednik Gradske opštine Dušan Radonjić i predsjednik Skupštine te lokalne samouprave Milenko Maraš.

Stručni konsultant komisije profesor dr Živko Andrijašević kaže da 27. januar, odnosno 8. februar 1879. označava ne samo oslobođenje od viševjekovne turske okupacije i dan kada su Golubovci (Zeta) vraćeni crnogorskoj državi, nego i početak administrativnog uređenja oblasti Zete u crnogorskoj državi i ustanovljenje prvih organa lokalne vlasti. „Obilježavanje tog datuma ne afirmiše bilo koje ideološko ili političko uvjerenje, niti može biti izvor bilo kakvih konfrotacija, već afirmacija univerzalnog ideala slobode (nacionalnog oslobođenja) i pripadnosti Zete državnom nasljeđu Crne Gore“, naglasio je Andrijašević.

Zbog tih vrijednosti i značaja, kada je Crna Gora opet dobila svoju Zetu, i odluka obilježavanja tog datuma kao Dana gradske opštine prihvaćena je jednoglasno. Dakle, svi prisutni na sjednici Skupštine kroz izjave predstavnika odborničkih klubova podržali su predloženi datum, tako da rasprave praktično i nije bilo, iako je komisija, za dan gradske opštine, bila predložolila još dva datuma iz istorije Zete:Prvi, 15. odnosno po novom kalendaru 28. jul 1904. kada su Golubovci imenovani za sjedište Zetske kapetanije i drugi, 27. jul 1945.godine, kada je u Golubovcima formiran Mjesni narodni odbor…

Naime, svi su se saglasili da 8. februar iz 1879. nije značajan samo zbog toga što se Zeta sastavila sa svojom matičnom državom nego što taj datum ima i dublju dimenziju i, kako neko zapisa, sadrži “ostavštinu za budućnost”. A ta “ostavština”, sadržana je u Proklamaciji koju je kralj Nikola, povodom prisajedinjenja, uputio narodu Podgorice i Zete:

“…Ovo prisajedinjenje, koje je stečeno mnogom dragocjenom krvlju naroda mojega i utvrđenog blagovoljenjem jevropskih sila, izvršeno je danas po prethodnom sporazumjenju mojem sa njegovim veličanstvom sultanom.

Od ovog časa vi postajete slobodni državljani crnogorski i sudovi i sve vlasti moje stupaju u život u mjestima vašim …”

I sljedeće riječi iz Proklamacije odražavaju suštinu odnosa u državi i tradiciju Crne Gore :

“Narode! Moja vojska koja je danas zamijenila dosadašnju posadu carsku, dolazi k vama, kao braći svojoj , veselo s bratskom ljubavlju i oduševljenjem.

Njezina će dužnost uvijek biti , da vam čuva mir i red u kojem ćete najbolje otpočinuti i s pomoću božjom, na korist svoju, opet se prihvatiti svojih poslova i rada, da vam procvjeta svako blagostanje. Svi pazari i putevi otvoreni su od danas i svaki je na njima slobodan siguran za sebe i svoje imanje, kao u kući svojoj…”

I danas, kada sve snage upiremo da sustignemo Evropu, neke od njenih savremenih dostignuća, ugrađeni su u temelje, Berlinskim kongresom, uspostavljene države i te društvene vrijednosti sadržane su u amanetu crnogorskog suverena da na ovim prostorima svi žive u miru i ljubavi –“sve tri vjere…“

“Muhamedanci! Vas neće dijeltiti vjera od našijeh pravoslavnijeh i katoličkijeh sudržavljana. Svi skupa uživaćete jednaku i istu ljubav Moju, jednaku i istu pravicu zakona mojijeh. Svaki je slobodan u svojoj vjeri , u svojim dobrim običajima, u svom radu ..”

Poruke kralja Nikole prihvaćene, a ona s kraja proklamacije:

”Narode! prioni oko rada…” posebno se primila u Zeti. Taj kraj poznat je po radišnim ljudima koji su unazad deceniju – dvije, glavnu zaradu sticali baveći se zemljoradnjom i kako mnogi od njih kažu “novac su vadili iz zemlje“.

Danas je u Zeti sve više pogona male privrede, a kada je riječ o poljoprivredi – proizvodnja je sve savremenija …I dok stariji rade i grade, u četiri osnovne škole I jednoj srednjoj ,stasava oko 2000 mladih, koji će biti nova snaga za preporod Zete. O tome se posebno govori svakog 8. februara. Taj skoro zaboravljeni datum iz 1879. u narodno pamćenje vraća se kao Dan opštine . To je i prilika da se Nagradom „8. februar“ afirmišu rad i stvaralaštvo pojedinaca i kolektiva iz tog kraja.Tako će biti I ovog Osmog februara 2026.

(Mišljenja i stavovi kolumnista nisu nužno stavovi redakcije portala Zeta)

Sledeće

Asanović: Pečat bez papira, građevinska inspekcija bez rješenja o zabrani izvođenja radova

Ne propustite

U februaru druga Raštanijada u Zeti

Reklama

Klikni da ostaviš komentar

Zeta

Botunjani traže da nadležni saopšte ko je zapalio bager

Stanovnici Botuna okupili su se u blizini gradilišta postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda Podgorice u Botunu i od nadležnih zatražili da saopšte ko je nedavno zapalio bager izvodjača radova.

Oni kažu da su svi mještani naselja saslušani zbog ovog događaja, te da su spremni da idu i na poligraf da dokažu da oni nijesu to uradili.

Dimitrije Raičković, mještanin, kazao je da su pauzu sa protestima napravili da bi organi završili svoj posao, te da sada traže da se saopšti ko su počinioci.

“Još jednom apelujemo na nadležne da pronađu, ako nijesu počinioce, da ne bi bilo po riječima gradonačelnika Podgorice Saše Mujovića i Aleksandra Nišavića, direktora Vodovoda, da su to Botunjani uradili. To su izjavili pola sata poslije paljenja mašine. Svi smo saslušani tako da je sad vrijeme da se kaže ko je to uradio. Očekujemo da nadležni saslušaju i njih dvojicu”, rekao je Raičkovic.

On je istakao da ce dogovoriti na nivou naselja dalje djelovanje.

Izvor: Dan

Zeta

Noković o smjeni: Kampanja protiv mene traje duže vrijeme

Direktor JU KIC „Zeta“ Branko Noković oglasio se povodom navoda u medijima koji se odnose na njegovu eventualnu smjenu, ističući da sjednicu Savjeta dočekuje bez bojazni i uz uvjerenje da će činjenice o njegovom radu biti presudne.

„Povodom navoda koji su se juče pojavili u medijima, a odnose se na moju eventualnu smjenu zbog navodnog neizglasavanja izvještaja o radu JU KIC ‘Zeta’, osjećam potrebu da se obratim javnosti“, kazao je Noković.

On je naveo da sjednicu Savjeta KIC-a očekuje mirno i bez pritiska.

„Sjednicu Savjeta KIC-a dočekujem potpuno spokojno, uvjeren da se o radu i rezultatima najbolje sudi na osnovu činjenica. U prethodnom periodu nastojao sam da svoj posao obavljam profesionalno i u interesu ustanove i Opštine Zeta, što potvrđuju brojni realizovani programi, predstave i kulturni sadržaji koji su obilježili rad KIC-a“, kazao je Noković.

Govoreći o pritiscima, Noković je istakao da se protiv njega vodi kampanja.

„Svjestan sam da se već duži period protiv mene i mog rada vodi prljava kampanja. Poznato mi je i ko stoji iza toga, te ih ovim putem pozivam da ne čekaju ni minut duže, već da svoja saznanja iznesu pred nadležnim institucijama“, naveo je on.

On je dodao da će predložiti da sjednica Savjeta bude otvorena za javnost.

„U tom duhu, predložiću članovima Savjeta da sjednica bude otvorena za javnost, jer vjerujem da je transparentnost u radu institucija od ključnog značaja. Takođe, uvjeren sam da će i sama sjednica biti prilika da se na jasan i argumentovan način predstave sve relevantne činjenice od interesa za građane Zete, te da ću i ja iznijeti svoj stav i činjenice, koje će biti vrlo interesantne javnosti Zete“, kazao je Noković.

On je naglasio da mu podrška građana i partijskih kolega posebno znači.

„Posebno mi znači podrška koju sam dobio od građana Zete, kao i članova Opštinskog odbora kojim predsjedavam, naročito onih koji su dio ove strukture od njenog osnivanja“, rekao je Noković.

Istakao je da ima podršku i lokalnog rukovodstva.

„Takođe, želim da istaknem da za dosadašnji rad na mjestu direktora KIC-a imam podršku predsjednika Opštine Zeta, Mihaila Asanovića“, naveo je on.

Noković očekuje da institucije postupaju odgovorno i u interesu javnosti.

„Smatram da institucije treba da rade u interesu javnosti, uz međusobno uvažavanje i odgovornost, i u tom duhu očekujem i dalji tok ovog procesa“, zaključio je Noković.

Događaji

“Crvena bajka” u KIC-u Zeta

Pripremila: Ana Božović

Za ljubitelje književnosti Kulturno-informativni centar “Zeta”, u saradnji sa Udruženjem žena Zete “Gospojine”, je priredio promociju romana “Crvena bajka”, prvog u nizu ovog žanra, autorke, književnice i profesorice Olge Dabović Klikovac.

Promociju romana “Crvena bajka” svečano je otvorila članica “Gospojina”- Anika Vuletić, poželevši dobrodošlicu prisutnima, pritom dajući kratak osvrt na kulturni značaj, rad i posvećenost autorke Olge Dabović Klikovac.

“Sve ono najljepše od sebe, dala je upravo Zeti, svoje pokolenje, svoj radni vijek, a naročiti doprinos dala je kulturnom, prosvjetnom i društvenom životu Zete, o čemu svjedoče brojni događaji”, naglasila je Anika Vuletić.

U nastavku uvodnog dijela, prisutnima se obratio direktor KIC-a Zeta Branko Noković, uputivši riječi zahvalnosti i dobrodošlice gostima promocije, ističući značaj autorke i njenog romana “Crvena bajka”.

“Djelo koje večeras predstavljamo, nije samo skup riječi na papiru, to je svijet za sebe, svijet ideja, osjećanja i pitanja. Svaka stranica nosi dio autorove misli, iskustva i hrabrosti da to podijeli sa nama”, kazao je Noković, dodajući da ova promocija ne slavi samo jednu knjigu već i stvaralaštvo, upornost i vjeru u snagu riječi.

Roman “Crvena bajka” je autobiografsko djelo autorke Olge Dabović Klikovac, koji se bavi složenim unutrašnjim svijetom žene i njenim suočavanjem sa ličnim, emotivnim i društvenim izazovima. Roman govori o posleratnom iseljavanju, odlasku u novi život, odrastanju i sazrijevanju, ženskom identitetu i položaju žene u porodici i u društvu. Istinita priča o ljubavi i razočaranju, sudaru između idealizovanog i stvarnog života.

Recenziju za roman “Crvena bajka” je pisao profesor Dragan Koprivica, a o romanu su u nastavku večeri govorile Milodarka Kavarić, Savka Gudović Parađina, Ina Đuranović i Vida Ristić.

Članice Udruženja žena Zete “Gospojine”, su učestvovale u promociji čitajući odlomke iz romana “Crvena bajka”, dok su program dodatno obogatili muzički nastupi Hristine Knežević i Duška Lazovića.