Uprava policije saopštila je da je zabranila najavljene proteste Udruženja prevoznika Crne Gore, ocjenjujući da bi višednevne blokade saobraćajnica i graničnih prelaza ozbiljno ugrozile prava građana i funkcionisanje države.

Udruženje prevoznika Crne Gore je u periodu od 17. do 19. marta podnijelo prijave za održavanje javnog okupljanja u više odjeljenja bezbjednosti, putem svog ovlašćenog predstavnika.

Kako je navedeno u prijavama, protesti bi se organizovali u vidu blokade saobraćajnica i graničnih prelaza, čime bi se blokirao saobraćaj teretnih vozila, kako na ulazu i izlazu iz Crne Gore, tako i u tranzitu, u periodu od 23. marta do 23. aprila 2026. godine (30 dana), odnosno do ispunjenja zahtjeva, svakodnevno u trajanju od 24 časa.

Kao razlog organizovanja protesta navedeno je nerješavanje problema nastalih primjenom propisa vezanih za produženje boravka prevoznika u Šengen zoni i zemljama Evropske unije, koji se ograničavanju primjenom Etias uredbe, kao i određenih zahtjeva koji su iz nadležnosti Uprave carina i Uprave za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove, kao i drugi razlozi navedeni u prijavi organizatora.

“Analizirajući podnesene prijave, kao i nakon više obavljenih razgovora i konsultacija sa predstavnikom organizatora, a imajući u vidu karakter, vrijeme i način organizovanja blokada i prijavljenih protesta, kojima bi se u dužem vremenskom periodu ograničio i blokirao transport roba, hrane i drugih usluga od vitalnog značaja za funkcionisanje stanovništva, Uprava policije cijeni da bi se ovakvim načinom organizovanja protesta ozbiljno ugrozila prava i slobode građana, kao i zdravlje ljudi na teritoriji čitave Crne Gore”, navodi UP.

Takođe, ističu, posebno cijeneći praksu Evropskog suda za ljudska prava, prema kojoj neopravdano dugi protesti i blokade saobraćajnica, odnosno graničnih prelaza (u konkretnom slučaju u trajanju od 30 dana), kojima bi se ograničio ili onemogućio transport roba, hrane i usluga, ne mogu predstavljati način ostvarivanja prava na javno okupljanje zagarantovanog Ustavom Crne Gore i Evropskom konvencijom za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda, te da ovakav vid protesta ne može uživati zaštitu garantovanu navedenim aktima, kao i da razlozi za organizovanje ovakve vrste protesta nijesu srazmjerni i proporcionalni pretežnijem javnom interesu i zaštiti zdravlja ljudi.

“Posebno se ima u vidu da je Uprava policije ranije već dozvolila javno okupljanje ovim organizatorima, koje je realizovano na način što je prevoznicima omogućena protestna vožnja ulicama Glavnog grada, a zatim i blokada transporta robe na svim graničnim prelazima u trajanju od 72 sata, počev od 26. januara 2026. godine, čime je svrha javnog okupljanja – skretanje pažnje na problem prevoznika – već bila ostvarena, odnosno ispunjen je evropski standard „da se vidi i čuje“, dodaje UP.

Imajući u vidu navedeno, Uprava policije je stava da bi svako dalje održavanje protesta na ovakav način imalo za cilj isključivo dodatno ometanje, opterećivanje i ugrožavanje prava građana, te da kao takvo više ne bi imalo karakter mirnog javnog okupljanja.

“Shodno navedenom, Uprava policije i njene organizacione cjeline donijele su Rješenja, u skladu sa Zakonom o javnim okupljanjima i javnim priredbama, kojima se ne dozvoljava održavanje javnog okupljanja u organizaciji Udruženja prevoznika Crne Gore, na način, u vrijeme i na mjestima kako je to prijavljeno”, ističe se u saopštenju.

Sa odlukom Uprave policije upoznati su predstavnici organizatora, kojom prilikom im je posebno ukazano na obavezu poštovanja donijetih rješenja, te da bi svako postupanje suprotno istima, od strane članova Udruženja prevoznika – kako pravnih, tako i fizičkih lica – podrazumijevalo preduzimanje zakonom propisanih mjera i radnji od strane Uprave policije.

Na današnji dan Crna Gora ima svoje rezerve od 44.260 metričkih tona.

To znači da ako dođe do prekida u snabdijevanju, postojeće zalihe mogu pokriti normalno funkcionisanje državnih institucija oko mjesec i po dana.

Takođe, rezerve se ne koriste za regulisanje cijena.

Od 3 centa po litru goriva, prikupljeno je oko 14,6 miliona eura i taj novac je isključivo namijenjen za rezerve, a ne za potrošnju, iako je bilo drugačijih interpretacija.

Crna Gora ima 44.260 tona obaveznih državnih rezervi goriva (benzin + dizel) – što je dio obaveze iz Poglavlja 15, a plan je da se ukupno formira oko 112.340 tona. Ove količine su dovoljne za oko mjesec i po dana normalne potrošnje ako stane uvoz. To nisu rezerve kompanija, već državne.

Ove rezerve ne treba puštati na tržište da bi se regulisale cijene – to nije pametno. Male države poput naše bi brzo ostale bez njih, a to ne garantuje ni smanjenje cijena. Rezerve se koriste isključivo samo za krizu, a ne za dnevnu politiku cijena.

Po Zakonu o sigurnosti snabdijevanja naftnim derivatima (od februara 2025. sa 3 centa po litru), država je dužna da formira 60 odsto ukupnih rezervi potrebnih za Poglavlje 15, a privatni uvoznici 40 odsto. Dakle, rezerve koje su privatnici formirali (40 odsto) su isključivo strateške državne rezerve, a ne njihove. Državni dio kasni jer su u međuvremenu dva tendera propala.

Važno je naglasiti da je zahvaljujući zakonskoj naplati od dodatna tri centa po litru, na prihodnom računu pri Centralnoj banci prikupljeno oko 14,6 miliona eura – isključivo namjenski prihodi za formiranje i čuvanje rezervi, a ne za plate i penzije, kako je bilo navoda u pojedinim interpretacijama.

Ministarstvo finansija je saopštilo da je Vlada dala negativno mišljenje na Prijedlog izmjena Zakona o akcizama, kojim bi se akcize smanjile za 50 odsto u periodu od 1. aprila do 30. juna.

Vlada Crne Gore dala je negativno mišljenje na predlog izmjena Zakona o akcizama kojim bi se ova dažbina na goriva od 1. aprila do 30. juna smanjila za 50 odsto, a koje su predložili poslanici Građanskog pokreta URA, objavljeno je na sajtu Vlade.

Kako se navodi u obrazloženju mišljenja, koje je potpisao ministar finansija Novica Vuković, akcize čine značajni dio javnih prihoda, da bi njihovo smanjenje ugrozilo budžet, kao i da oni prate kretanja na tržištu energenata i da ima dovoljno postojećih mjera za reagovanje ukoliko budu smatrali da je to potrebno.

Vlada ima mogućnost po postojećem zakonu da smanji akcize za 50 odsto, ali su iz Ministarstva saopštavali da je moguće akcize smanjiti najviše za 25 odsto zbog evropskih direktiva.

Od ponedjeljka dizel bi mogao poskupiti za još oko 30 centi, a obje vrste benzina za još po 15 do 18 centi. Prije dvije sedmice dizel je poskupio za 16, a benzin za po sedam centi.

“Polazeći od značaja akciza u strukturi javnih prihoda, potrebno je posebno ukazati na njihov fiskalni značaj za stabilnost državnog budžeta. Akcize na mineralna ulja predstavljaju jedan od najznačajnijih i najstabilnijih izvora budžetskih prihoda, čineći približno 60 – 65 odsto ukupnih prihoda od akciza, te imaju važnu ulogu u finansiranju javnih politika i redovnom funkcionisanju javnih finansija. Svako značajnije smanjenje akciza neposredno utiče na smanjenje budžetskih prihoda i može imati negativne implikacije na fiskalnu stabilnost države”, navedeno je u obrazloženju.

Dodaje se i da važeći “zakonski okvir već predviđa adekvatan mehanizam kojim Vlada može, u slučaju poremećaja na tržištu energenata, privremeno reagovati smanjenjem akciza, čime se obezbjeđuje potrebna fleksibilnost bez izmjena zakona”.

“Dodatno, prema dostupnim javnim informacijama, Crna Gora raspolaže rezervama nafte dovoljnim za naredna dva mjeseca, što ukazuje da trenutno ne postoji neposredan rizik od poremećaja u snabdijevanju gorivom”, ukazuju u obrazloženju.

Imajući u vidu navedeno, kako dalje piše, eventualne intervencije u akciznoj politici potrebno je razmatrati kroz postojeće mehanizme i na osnovu sveobuhvatne fiskalne i ekonomske analize, kako bi se očuvala stabilnost javnih finansija i kontinuitet budžetskih prihoda.

“Na osnovu svega navedenog, može se zaključiti da postojeći zakonski okvir već obezbjeđuje mogućnost pravovremenog reagovanja u slučaju poremećaja na tržištu energenata, dok bi predloženo zakonsko rješenje moglo imati negativne fiskalne implikacije po budžetske prihode države. U skladu sa tim, nadležna ministarstva će u narednom periodu nastaviti da pažljivo prate kretanja na tržištu i sve relevantne indikatore na tržištu naftnih derivata, te će, u skladu sa tim i ukoliko se ukaže potreba, pravovremeno reagovati primjenom raspoloživih mehanizama”, zaključuje se u obrazloženju.